Gizlilik teknolojisi, sahip olduğunuz her aygıtı değiştirmek ya da kendi bilgisayarınızı nasıl yapacağınızı öğrenmek anlamına gelmek zorunda değildir.

Teknolojiyi kullanma şeklinizi ayarlamak için yapabileceğiniz çok sayıda küçük değişiklik var. Bilgileri çevrim dışı tutabilir, ev ağınız genelindeki izleyicileri engelleyebilir, size daha fazla kontrol sağlayan yazılımlar seçebilir, hatta bir USB Drive üzerinde tüm bir işletim sistemi taşıyabilirsiniz.

Aşağıdaki araçlar gizliliğe farklı yaklaşımlar getirse de hepsi ortak bir fikri paylaşır: teknolojinizin nasıl çalışacağına, varsayılan ayarları kabul etmek yerine siz karar verirsiniz.

Yalnızca istediğiniz şeyi yapan bir akıllı saat yapın

Birçok akıllı saat, bir uygulama ve çevrim içi bir hesapla birlikte çalışacak şekilde tasarlanır. Etkinlik verileriniz saat tarafından toplanır, başka bir aygıta aktarılır ve potansiyel olarak bir şirketin sunucularına gönderilir.

Watchy(yeni pencere) ile farklı bir yaklaşım benimseyebilirsiniz. Watchy, açık kaynaklı bir akıllı saat olarak kullanılmak üzere tasarlanmış küçük ve programlanabilir bir bilgisayardır. Aygıtı kendiniz programlayabildiğiniz için ne yaptığına ve hangi bilgileri topladığına siz karar verirsiniz. Hesap gerektirmeden ya da etkinliğinizi sürekli olarak uzak bir hizmete eşitlemeden, sadece adımlarınızı saymak gibi basit bir amaç için bile kullanabilirsiniz.

Veriler aygıtta kalabilir ya da bilgisayarınıza aktarılabilir. Saati kendi özellikleriniz, bilgileriniz ve ekranlarınızla özelleştirebilirsiniz. Bu, giyilebilir bir aygıtın işlevselliğini isterken deneyimin kontrolünü otomatik olarak üçüncü bir tarafa devretmek istemiyorsanız Watchy’yi daha yaygın akıllı saat markalarına ilginç bir alternatif haline getirir.

Kablosuz teknolojiyi anlamak için Flipper Zero kullanın

Günlük teknolojinin şaşırtıcı bir kısmı kablosuz olarak iletişim kurar. Garaj kapısı açıcınız, ofis erişim sisteminiz, televizyon kumandanız ve diğer aygıtların tümü iletişim için farklı türde kablosuz sinyallere güvenir. Çoğu zaman bu işlemlerin hiçbirini görmezsiniz.

Flipper Zero(yeni pencere), bu sinyallerden bazılarıyla denemeler yapmanın bir yolunu sunar. İlgili teknolojiye ve güvenliğe bağlı olarak belirli kablosuz iletişimleri okuyabilir, kaydedebilir ve yeniden oluşturabilir.

Örneğin, uyumlu bir kızılötesi kumandayla kullanabilirsiniz. Aygıt, kumandanın gönderdiği sinyali yakalayabilir, saklayabilir ve aynı komutu kendisi iletebilir. Bu, etrafınızdaki her şeyin kilidini açabileceği ya da her şeyi kontrol edebileceği anlamına gelmez. Neyle etkileşime girebileceği kullanılan teknolojiye bağlıdır.

Asıl değer eğitici olmasıdır. Kablosuz iletişimi arka planda gerçekleşen görünmez bir şey olarak görmek yerine, bir Flipper Zero aygıtı kullanarak bunun bazı bölümlerinin gerçekte nasıl çalıştığını anlayabilirsiniz.

Kiwix ile Wikipedia’yı cebinizde taşıyın

Kiwix(yeni pencere), büyük bilgi derlemelerini indirmenize olanak tanır, böylece bunlara çevrim dışı erişebilirsiniz. Bilinen en iyi örneklerden biri Wikipedia’dır; internete bağlanmadan yerel olarak depolayabilir ve arama yapabilirsiniz.

Güvenilir olmayan bir bağlantıyla seyahat ederken, uzak bir konumda uzun süre kalırken ya da bilgileri bir çevrim içi hizmetten sürekli talep etmeden erişmek istediğinizde bu yararlı olabilir.

Belirgin bir sınırlama vardır: Çevrim dışı kitaplığınız, indirdiğiniz sürüm kadar günceldir. Ama içerik aygıtınıza depolandıktan sonra ona erişmek için canlı bir bağlantıya ihtiyacınız olmaz.

Bu, ihtiyacınız olan her bilgi için internete bağlanmak zorunda olmadığınızı hatırlatan yararlı bir örnek. Bazen bilgileri kendiniz saklayabilirsiniz.

Eski bir iPod’u özel bir müzik çalar haline getirin

Muhtemelen müzik çalabilen bir aygıtınız zaten var. Telefonunuz milyonlarca şarkıyı yayın akışıyla sunabilir, dinleme alışkanlıklarınıza göre bir şeyler önerebilir ve tüm kitaplığınızı bulutta tutabilir. Ancak tek istediğiniz müziğinizi çalan bir aygıt ise eski bir iPod Classic bu işi hâlâ görebilir.

Rockbox(yeni pencere) gibi alternatif yazılımlar bir iPod Classic’e yeni bir hayat verebilir. Donanım değişiklikleri ayrıca USB-C gibi özelliklerle güncel hale getirebilir. Sonuç bilinçli olarak sade olabilir. Kendi müziğinizi, tıpkı dosyaları bir USB Drive’a kopyalamak gibi aygıta yükler ve yayın akışı aboneliği ya da hesap gerektirmeden dinlersiniz.

Bu sayede sırada ne dinleyeceğinize karar vermeniz için hiçbir öneri olmaz. Müzik kitaplığınız aygıtta kalabileceği için dinleme alışkanlıklarınızı izleyen bir hizmete de gerek yoktur. Telefonunuzun kullanılamadığı durumlarda erişmek isteyebileceğiniz önemli telefon numaraları gibi şeyler için ek depolama alanını bile kullanabilirsiniz.

Bazen gizlilik, daha az iş yapan bir aygıt seçmek anlamına gelir.

Pi-hole ile ev ağınız genelindeki izleyicileri engelleyin

Reklam ve izleme hizmetlerine bağlantı kurabilen tek aygıt telefonunuz değildir. Dizüstü bilgisayarınız, akıllı televizyonunuz, tabletiniz ve diğer bağlı aygıtların tümü internet genelindeki sunuculara istek gönderebilir.

Pi-hole(yeni pencere), bu isteklerin bir kısmını ağ düzeyinde filtrelemenize olanak tanır. Pi-hole’u bir Raspberry Pi gibi küçük bir bilgisayarda çalıştırabilirsiniz. Ağınızdaki aygıtlar ile daha geniş internet arasında konumlanır ve aygıtların nereye bağlanmaya çalıştığını denetler. Engelleme listenizdeki hedeflere yapılan istekler, ağınızdan çıkmadan önce durdurulabilir.

Pi-hole ağ düzeyinde çalıştığı için aynı anda birden fazla aygıtı kapsayacak şekilde kullanabilirsiniz. Bu, geleneksel reklam engelleme yazılımının kurulamayabileceği akıllı televizyonlar gibi aygıtlar için özellikle yararlı olabilir. Ayrıca ağınızdaki aygıtların yaptığı istekleri, Pi-hole’ün engelledikleri de dahil görebilirsiniz.

Daha fazla yerel kontrol için Pi-hole’u Unbound(yeni pencere) ile birleştirebilirsiniz. Site adreslerini çözmek için tamamen başka bir şirketin DNS sunucusuna güvenmek yerine kendi sisteminiz bu işin daha fazlasını üstlenebilir ve yanıtları yerel olarak saklayabilir. Ev ağınız, kara kutu yerine inceleyip yönetebileceğiniz bir şey haline gelir.

Kendiniz denemek isterseniz, bir Pi-hole’u nasıl ayarlayacağınızı(yeni pencere) ve ağınız genelinde DNS isteklerini filtrelemek için nasıl kullanacağınızı açıklayan rehberimize göz atın.

Seyahat ederken kendi ağınızı yanınızda taşıyın

Birkaç aygıtınız olduğunda otel Wi-Fi’ı sorunlu hale gelebilir. Telefonunuzu, dizüstü bilgisayarınızı, tabletinizi ve diğer donanımları tek tek bağlamanız gerekebilir ve bazı oteller kaç aygıt kullanabileceğinize sınır koyar. Seyahat yönlendiricisi size başka bir seçenek sunar.

Her aygıtı doğrudan otelin ağına bağlamak yerine yönlendiriciyi otel Wi-Fi’ına bağlarsınız. Aygıtlarınız daha sonra yönlendiricinize bağlanır. Yani otelin ağıyla yalnızca bir kez ilgilenmeniz gerekir. Kendi aygıtlarınız, birkaç aygıtla seyahat ediyor olsanız bile, yapılandırdığınız ağa bağlı kalabilir.

Yönlendiricide doğrudan bir VPN de çalıştırabilirsiniz. Böylece yönlendiriciye bağlı aygıtlardan gelen trafik, internete ulaşmadan önce VPN bağlantısından geçebilir. Seyahat yönlendiricisi küçük bir donanımdır, ancak evden uzaktayken aygıtlarınızın bağlanma şekli üzerinde size önemli ölçüde daha fazla kontrol sağlar.

Yönlendiricinizde VPN kurulumu(yeni pencere) rehberimiz, yönlendirici düzeyindeki VPN korumasının nasıl çalıştığını ve bir ağdaki aygıtları nasıl kapsayabileceğini açıklar.

Onarabileceğiniz ve özelleştirebileceğiniz bir dizüstü bilgisayar seçin

Dizüstü bilgisayar, bir sorun çıktığında değiştirilen kapalı bir sistem olmak zorunda değildir. Framework(yeni pencere) dizüstü bilgisayarları, açılabilen, bileşenlerinin değiştirilebildiği, parçalarının yükseltilebildiği ve donanımının özelleştirilebildiği şekilde tasarlanır. Bağlantı noktaları bile modülerdir; ihtiyaçlarınız değiştiğinde bir türü diğeriyle değiştirebilirsiniz. Linux çalıştırıyorsanız bu felsefe yazılıma da yansır.

Linux, bilgisayarınızda neyin çalıştığı üzerinde size daha fazla kontrol sağlar ve Linux dağıtımlarının çoğu büyük ölçüde açık kaynaklıdır. Yani bir şirketin yazılımının ne yaptığına dair açıklamasına tamamen güvenmek yerine altta yatan kod geliştiriciler ve araştırmacılar tarafından incelenebilir.

Açık kaynaklı yazılım otomatik olarak gizli veya güvenli değildir. Ancak altta yatan koda erişim, kullandığınız teknoloji üzerinde size başka bir kontrol düzeyi kazandırır.

Onarılabilir donanım ve açık kaynaklı yazılım bir araya geldiğinde, hem fiziksel bilgisayarın hem de üzerinde çalışan yazılımın üzerinde daha fazla sahiplik kurabilirsiniz.

Bir USB Drive üzerinde gizlilik odaklı bir işletim sistemi taşıyın

Başka bir bilgisayar taşımadan, tamamı gizlilik odaklı bir bilgisayar ortamı taşıyabilirsiniz.

Tails(yeni pencere), uyumlu bir bilgisayarda bir USB Drive’dan başlatılabilen, gizlilik çevresinde tasarlanmış bir işletim sistemidir. Makinede zaten yüklü olan işletim sistemini kullanmak yerine bilgisayarı Tails ile başlatabilirsiniz.

İnternet trafiği, bağlantıları birden fazla aktarıcıdan geçirerek nereden geldiklerini belirlemeyi zorlaştıran Tor(yeni pencere) ağı üzerinden yönlendirilir. Tails ayrıca unutkan olacak şekilde tasarlanmıştır: Kapatıldığında, kullanmakta olduğunuz bilgisayarda olabildiğince az iz bırakmayı amaçlar.

Bu, Tails içeren bir USB Drive’ı bir tür taşınabilir gizlilik kurulumuna dönüştürür. Tercih ettiğiniz işletim sistemini yanınızda taşıyabilir ve makinenin olağan işletim sistemine güvenmeden uyumlu bir bilgisayarda kullanabilirsiniz.

Bu, buradaki diğer birçok aracın arkasındaki aynı ilkenin uç bir örneğidir: Kendi aygıtlarınızdan uzaktayken bile kullandığınız teknoloji üzerinde daha fazla kontrole sahip olabilirsiniz.

Tor ve VPN’lerin nasıl farklılaştığını anlamak isterseniz Tor over VPN(yeni pencere) rehberimiz, iki teknolojinin nasıl farklı gizlilik katmanları sağladığını açıklar.

Tek bir değişiklikle başlayın

Teknolojiniz üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmak için programlanabilir bir akıllı saate, değiştirilmiş bir iPod’a ya da bir USB Drive üzerinde gizlilik odaklı bir işletim sistemine ihtiyacınız yok.

Bu araçların her biri, bir varsayılanı değiştirmenin farklı bir yolunu temsil eder. Verilerinizi otomatik olarak eşitlemek yerine yerel tutabilirsiniz. İzleyicileri ağ düzeyinde engelleyebilirsiniz. Bilgileri çevrim dışı saklayabilir, açık kaynaklı yazılım seçebilir ya da seyahat ederken kendi ağınızı oluşturabilirsiniz.

Çok daha küçük adımlarla da başlayabilirsiniz. Mevcut uygulamalarınızın hangi izinlere sahip olduğunu kontrol edin. Bir uygulamanın gerçekten konumunuza, mikrofonunuza veya diğer aygıt özelliklerine erişmesi gerekip gerekmediğini düşünün. Hangi hizmetlerin hesap gerektirdiğine ve hangi bilgilerin uzaktan depolandığına bakın.

Her şeyi bir anda değiştirmek zorunda da değilsiniz. Tek bir bilinçli seçim, varsayılan olarak devrettiğiniz bilgi miktarını azaltabilir.

Gizlilik için teknoloji kullanımınızı tamamen değiştirmeniz gerekmez. Teknolojinizin bir bölümünün farklı çalışması gerektiğine karar vermekle başlayabilirsiniz.