Dù sống ở bất kỳ đâu trên thế giới, dù đang sống dưới một chính quyền độc tài hay muốn thoát khỏi sự giám sát của Big Tech, việc sử dụng Proton sẽ giúp dữ liệu được bảo vệ bởi luật quyền riêng tư của Thụy Sĩ. Nhiều người thường hỏi tại sao Proton(cửa sổ mới) lại đặt trụ sở tại Thụy Sĩ và liệu có những lợi thế thực sự nào khi là một công ty Thụy Sĩ hay không

Bài viết này giải thích các lợi thế chính về quyền riêng tư khi là một công ty Thụy Sĩ, bao gồm các lợi ích chính sau:

  • Nằm ngoài quyền tài phán của Hoa Kỳ và EU: Các công ty Thụy Sĩ không được phép chia sẻ thông tin với cơ quan thực thi pháp luật nước ngoài nếu không muốn đối mặt với hình phạt hình sự.
  • Trung lập về chính trị: Thụy Sĩ có lịch sử trung lập lâu đời, giúp bảo vệ Proton khỏi áp lực từ các chính phủ nước ngoài.
  • Bảo vệ quyền riêng tư mạnh mẽ: Thụy Sĩ có quyền riêng tư hiến định và luật bảo vệ dữ liệu nghiêm ngặt. Không giống như các công ty ở quốc gia khác, Proton không thể bị cơ quan chức năng nước ngoài hoặc Thụy Sĩ buộc phải tham gia giám sát hàng loạt.
  • Cơ sở hạ tầng tiên tiến: Nhiều quốc gia khác có luật quyền riêng tư mạnh mẽ nhưng lại thiếu cơ sở hạ tầng CNTT và nguồn nhân tài cần thiết để vận hành ổn định một công ty công nghệ lớn như Proton. Thụy Sĩ sở hữu những điều tốt nhất về bảo vệ quyền riêng tư, cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực đẳng cấp thế giới.

Thụy Sĩ là nơi web và Proton ra đời

Nguồn gốc của Proton(cửa sổ mới) bắt đầu từ Proton Mail(cửa sổ mới), được khởi xướng tại Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân Châu Âu (CERN) ở Geneva, Thụy Sĩ, nơi nhiều thành viên đầu tiên trong đội ngũ từng cùng nhau thực hiện các thí nghiệm vật lý hạt. CERN cũng là trung tâm nghiên cứu nơi Ngài Tim Berners-Lee đã phát minh ra World Wide Web vào năm 1991, mở đường cho internet như ngày nay (Ngài Tim hiện là thành viên ban cố vấn của Proton).

Để được hưởng lợi từ quyền tài phán của Thụy Sĩ, chỉ có một hộp thư ở đó là chưa đủ, vì chính phủ có quyền tài phán thực tế đối với một công ty là nơi đặt trung tâm hoạt động của tổ chức đó. Thụy Sĩ không chỉ là nơi Proton thành lập pháp nhân, mà còn là nơi đặt trụ sở chính, là nơi ở của phần lớn ban lãnh đạo và thành viên hội đồng quản trị của Proton, trung tâm dữ liệu chính, và là quốc gia có số lượng nhân viên lớn nhất. Điều này rất quan trọng vì nếu một công ty được thành lập hợp pháp tại Thụy Sĩ nhưng có phần lớn nhân viên ở Hoa Kỳ, chính phủ Hoa Kỳ vẫn sẽ kiểm soát hiệu quả công ty đó. Đối với Proton, Thụy Sĩ không chỉ là quyền tài phán pháp lý, mà còn là nơi có quyền tài phán thực tế.

Văn hóa trung lập và quyền cá nhân mạnh mẽ

Văn hóa chính trị trung lập, kín đáo và tự do cá nhân của Thụy Sĩ rất phù hợp cho quyền riêng tư

Trừ khi đặt máy chủ trên một chiếc thuyền ở vùng biển quốc tế, nếu không thì luôn phải chịu một quyền tài phán pháp lý nào đó. Việc lựa chọn quyền tài phán đặc biệt quan trọng vì như ví dụ về Lavabit(cửa sổ mới) cho thấy, luật pháp địa phương có thể ảnh hưởng đến sự sinh tồn của dịch vụ. Trong trường hợp của Lavabit, quyền tài phán tại Hoa Kỳ của họ đã dẫn đến kết cục đáng tiếc

Với việc phục vụ người dùng có yêu cầu bảo mật và quyền riêng tư cực kỳ nhạy cảm từ khắp nơi trên thế giới, Thụy Sĩ có lợi thế là một vị trí trung lập nằm ngoài quyền tài phán của Hoa Kỳ, EU và NATO. Sự trung lập của Thụy Sĩ đồng nghĩa với việc quốc gia này không tham gia vào bất kỳ thỏa thuận chia sẻ tình báo mang tính ràng buộc nào, chẳng hạn như thỏa thuận Ngũ Nhãn, Cửu Nhãn hay Thập Tứ Nhãn(cửa sổ mới) hoặc các chương trình tình báo của NATO(cửa sổ mới).

Khác biệt pháp lý giữa Thụy Sĩ và các quốc gia khác

Thụy Sĩ có các biện pháp bảo vệ pháp lý mạnh mẽ cho quyền cá nhân, và trên thực tế, Hiến pháp Liên bang Thụy Sĩ(cửa sổ mới) thiết lập rõ ràng quyền riêng tư trong hiến pháp. (Tại Hoa Kỳ, quyền này chỉ mang tính ngầm định.) Cụ thể, Điều 13 bảo vệ quyền riêng tư trong đời sống cá nhân hoặc gia đình và trong nhà riêng của một người, và Bộ luật Dân sự Thụy Sĩ(cửa sổ mới) cụ thể hóa quyền này thành luật định tại Điều 28.

Tại Hoa Kỳ và EU, cơ quan chức năng có thể ban hành lệnh cấm tiết lộ để ngăn một cá nhân biết rằng họ đang bị điều tra hoặc giám sát. Mặc dù loại lệnh này cũng tồn tại ở Thụy Sĩ, nhưng các công tố viên có nghĩa vụ phải thông báo cho đối tượng bị giám sát, và đối tượng đó có cơ hội kháng cáo tại tòa án. Ở Thụy Sĩ, không có những thứ như thư an ninh quốc gia(cửa sổ mới), và mọi yêu cầu giám sát đều phải thông qua tòa án. Việc giám sát không cần lệnh, giống như cách thực hiện ở Hoa Kỳ nơi FBI thực hiện 3,4 triệu cuộc tìm kiếm mỗi năm(cửa sổ mới) mà hầu như không có sự giám sát, là bất hợp pháp và không được phép ở Thụy Sĩ.

Thụy Sĩ cũng được hưởng lợi từ một điều khoản pháp lý độc đáo với Điều 271 của Bộ luật Hình sự Thụy Sĩ(cửa sổ mới), nghiêm cấm bất kỳ công ty Thụy Sĩ nào hỗ trợ cơ quan thực thi pháp luật nước ngoài, dưới chế tài xử phạt hình sự. Mặc dù Thụy Sĩ là thành viên của một số thỏa thuận hỗ trợ pháp lý quốc tế, nhưng tất cả các yêu cầu theo các thỏa thuận đó phải phù hợp với luật pháp Thụy Sĩ, vốn có các điều khoản bảo vệ quyền riêng tư nghiêm ngặt hơn nhiều. Tất cả các yêu cầu từ nước ngoài đều được chính phủ Thụy Sĩ đánh giá, và nhìn chung không hỗ trợ các yêu cầu từ các quốc gia có pháp quyền kém hoặc thiếu cơ quan tư pháp độc lập.

Luật pháp Thụy Sĩ còn có một số điểm độc đáo khác. Thứ nhất, luật bảo vệ mã hóa đầu cuối và không giống như ở Hoa Kỳ, Vương quốc Anh hoặc EU, không có luật nào được đưa ra hoặc xem xét để hạn chế quyền mã hóa. Thứ hai, luật pháp Thụy Sĩ bảo vệ VPN không lưu nhật ký(cửa sổ mới) nghĩa là Proton VPN không có nghĩa vụ ghi nhật ký. Mặc dù nhiều VPN tuyên bố không lưu nhật ký, nhưng những tuyên bố này nhìn chung không có giá trị pháp lý vì ở hầu hết các quyền tài phán, chính phủ có thể yêu cầu VPN đó bắt đầu ghi nhật ký. Vì vậy, VPN chỉ không lưu nhật ký cho đến khi chính phủ yêu cầu. Tuy nhiên, ở Thụy Sĩ, luật pháp không cho phép chính phủ buộc Proton VPN bắt đầu ghi nhật ký

Các phán quyết gần đây của tòa án giúp tăng cường quyền riêng tư tại Thụy Sĩ

Proton cũng đã nỗ lực đấu tranh để đảm bảo Thụy Sĩ duy trì vị thế là một quyền tài phán pháp lý tôn trọng và bảo vệ quyền riêng tư

Hầu hết mọi quốc gia trên thế giới đều có luật điều chỉnh việc ngăn chặn hợp pháp các thông tin liên lạc điện tử vì mục đích thực thi pháp luật. Tại Thụy Sĩ, các quy định này được quy định trong Đạo luật Liên bang Thụy Sĩ về Giám sát Thư tín và Viễn thông (SPTA), được sửa đổi lần cuối vào ngày 18 tháng Ba năm 2018. Vào tháng Năm năm 2020, Proton đã khiếu nại một quyết định của chính phủ Thụy Sĩ về điều được cho là nỗ lực không phù hợp nhằm sử dụng luật viễn thông để xâm phạm quyền riêng tư

Vào tháng Mười năm 2021, Tòa án Hành chính Liên bang Thụy Sĩ cuối cùng đã đồng ý và phán quyết rằng các công ty email không thể bị coi là nhà cung cấp viễn thông. Điều này có nghĩa là Proton không phải tuân theo bất kỳ quy tắc lưu giữ dữ liệu bắt buộc nào của SPTA, cũng như không bị ràng buộc bởi nghĩa vụ đầy đủ trong việc xác định danh tính người dùng Proton Mail. Hơn nữa, với tư cách là một công ty Thụy Sĩ, Proton Mail không thể bị buộc phải tham gia giám sát hàng loạt thay mặt cho các cơ quan tình báo Hoa Kỳ hoặc Thụy Sĩ.

Tăng cường quyền riêng tư thông qua mã hóa

Mặc dù hưởng lợi từ các biện pháp bảo vệ pháp lý mạnh mẽ tại Thụy Sĩ, Proton cũng đã xây dựng các biện pháp bảo vệ công nghệ chống lại sự giám sát, chẳng hạn như sử dụng mã hóa đầu cuối

Proton không sở hữu khóa cần thiết để giải mã email, sự kiện lịch, tệp, ảnh, chi tiết đăng nhập và nhiều loại siêu dữ liệu của người dùng. Ngay cả email giữa các tài khoản không phải Proton Mail cũng không thể bị giải mã trên máy chủ nhờ việc sử dụng mã hóa không truy cập. Do đó, ngay cả khi Proton bị buộc phải bàn giao toàn bộ hệ thống máy tính, nội dung email, các mục trong bộ nhớ lưu trữ đám mây, sự kiện lịch và dữ liệu khác vẫn sẽ tiếp tục được mã hóa

Các định luật toán học không thể bị thay đổi hoặc sửa đổi, vì vậy các biện pháp bảo vệ kỹ thuật này chính là rào chắn vững chắc nhất để bảo vệ quyền riêng tư của mọi người.

Bảo vệ quyền riêng tư đa lớp

Cả bảo vệ pháp lý và bảo vệ kỹ thuật đơn lẻ đều không đủ để bảo vệ quyền riêng tư. Ngay cả biện pháp bảo vệ kỹ thuật mạnh mẽ nhất cũng có thể thất bại vì công nghệ được phát triển bởi những con người phải tuân thủ luật pháp của quốc gia nơi họ cư trú

Bảo mật toàn diện chỉ có thể đạt được thông qua sự kết hợp giữa công nghệ và các biện pháp bảo vệ pháp lý, và Thụy Sĩ cung cấp sự kết hợp tối ưu của cả hai yếu tố này. Nhờ cơ sở hạ tầng CNTT tiên tiến và môi trường pháp lý độc đáo của Thụy Sĩ, Proton có thể cung cấp một dịch vụ vừa đáng tin cậy vừa an toàn.

Để biết thêm thông tin về các yêu cầu cung cấp thông tin gửi đến Proton từ các cơ quan chức năng Thụy Sĩ, vui lòng xem Báo cáo minh bạch(cửa sổ mới).