Cẩm nang về quyền riêng tư AI của Proton: Những điều mọi người cần biết
Từ hoạt động giám sát đến việc thu thập dữ liệu, việc sử dụng AI đặt ra một số vấn đề cấp thiết bậc nhất về quyền riêng tư trong thời đại ngày nay. Sau đây là thực tế về những gì đang xảy ra với dữ liệu — và những việc bạn có thể làm.
Vì sao AI, quyền riêng tư và bảo mật cần được xem xét trong cùng một cuộc thảo luận
Hầu hết công cụ AI được xây dựng dựa trên sự đánh đổi: bạn nhận được sự trợ giúp mình cần, còn họ thì có được thông tin của bạn. Các cuộc trò chuyện, tệp và ảnh được sử dụng để huấn luyện mô hình, xây dựng hồ sơ và nhắm mục tiêu quảng cáo, thậm chí trong một số trường hợp còn được chia sẻ với chính phủ — thường là bạn không hề biết gì, chưa nói đến việc đồng ý trực tiếp.
Các cài đặt mặc định được thiết kế để tăng tối đa quy mô thu thập dữ liệu, và tốc độ áp dụng AI đã vượt qua mức độ hiểu biết của hầu hết mọi người về những gì thực sự diễn ra bên trong. Trang này tổng hợp các cẩm nang,nội dung giải thích và phân tích sâu về quyền riêng tư cũng như bảo mật AI, giúp bạn luôn nắm bắt đầy đủ thông tin và giữ quyền kiểm soát dữ liệu.

Những rủi ro của AI
Quyền riêng tư AI, dữ liệu và giám sát
Khi bạn sử dụng công cụ AI, các câu từ và tệp của bạn sẽ trực tiếp mang lại doanh thu cho doanh nghiệp thông qua việc huấn luyện mô hình, nhắm mục tiêu quảng cáo hoặc bán trực tiếp cho các bên thứ ba. Nhưng sự giám sát không dừng lại ở đó. Chính phủ và tập đoàn cũng sử dụng AI để theo dõi, lập hồ sơ và kiếm tiền từ mọi người trên quy mô lớn, đồng thời, phần lớn hoạt động này đều diễn ra ngay trước mắt chúng ta mà không ai hay biết.
Đạo đức của AI
AI đặt ra nhiều câu hỏi hóc búa về tính minh bạch trong cách các mô hình được xây dựng và dữ liệu dùng để huấn luyện chúng, khả năng thay thế lao động con người, lối thiết kế thúc đẩy tương tác và đặt lợi nhuận lên trên con người, cũng như việc quyền lực tập trung vào tay một số ít tập đoàn. Những vấn đề này định hình công nghệ mà mọi người đang chung sống.
Các mối lo ngại về danh tính và nhà sáng tạo
AI được sử dụng để sao chép khuôn mặt, giọng nói và danh tính nhằm mục đích lừa gạt, lừa đảo, giả mạo trực tuyến và thao túng chính trị. Đồng thời, các hệ thống nhận dạng khuôn mặt cùng các trình tạo hình ảnh và video được huấn luyện dựa trên ảnh và tác phẩm nghệ thuật thu thập trực tuyến mà không có sự đồng thuận. Những tác động đối với quyền riêng tư cá nhân rất nghiêm trọng và vẫn đang tiếp diễn.
AI trên các thiết bị hằng ngày
Hầu hết các cuộc hội thoại về quyền riêng tư AI đều tập trung vào chatbot. Nhưng rất có thể bạn vẫn đang cung cấp dữ liệu cho nền tảng AI ngay cả khi chưa từng đăng ký sử dụng. Một số ng AI khát dữ liệu nhất không phải là những công cụ bạn chủ động tìm đến, mà giờ đây đã được tích hợp sẵn trong các thiết bị và công cụ mà bạn cùng những người thân yêu sử dụng hằng ngày.
Mối lo ngại về bảo mật và quyền riêng tư AI đối với doanh nghiệp
Các doanh nghiệp đang tích hợp AI nhanh hơn tốc độ đánh giá rủi ro. Việc thêm trợ lý AI vào quy trình làm việc thường đồng nghĩa với việc thêm một hệ thống dữ liệu mới với khả năng gây rủi ro cho tài sản độc quyền của bạn và xung đột với các chính sách bảo mật, hợp đồng cũng như luật bảo vệ dữ liệu. Sau đây là những điều cần biết trước khi áp dụng công cụ AI cho tổ chức của bạn.

Các nền tảng AI lớn
Các trợ lý AI lớn không chỉ đơn thuần là công cụ, mà còn là những doanh nghiệp dữ liệu. Sau đây là những điều bạn cần biết về các nền tảng AI được sử dụng rộng rãi nhất trên thị trường.
ChatGPT của OpenAI
Là trợ lý AI được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới, ChatGPT của OpenAI đã phải đối mặt với sự giám sát từ các cơ quan quản lý tại châu Âu và Bắc Mỹ về cách xử lý dữ liệu cá nhân, lưu giữ lịch sử hội thoại và phản hồi các yêu cầu xóa dữ liệu.
Google Gemini
Được tích hợp sâu vào Search, Gmail, Docs, Android và Chrome, Gemini mang lại cho Google quyền truy cập được hỗ trợ bởi AI vào đời sống số của bạn nhiều hơn hầu hết mọi nền tảng khác, từ đó đặt ra những câu hỏi đáng kể về cách dữ liệu đó được tích hợp với hoạt động kinh doanh quảng cáo cốt lõi của Google.
Microsoft Copilot
Copilot được tích hợp sẵn vào Windows, Office và Teams, trở thành một trong những công cụ AI được triển khai rộng rãi nhất trong môi trường làm việc. Khả năng tích hợp chặt chẽ với Microsoft 365 đã khiến việc lưu giữ dữ liệu, tuân thủ trong doanh nghiệp và tính năng Windows Recall gây tranh cãi bị xem xét kỹ lưỡng.
Meta AI
Meta AI được tích hợp sâu vào WhatsApp, Messenger, Instagram và Facebook, nơi công cụ này hoạt động cùng với một trong những mạng dữ liệu quảng cáo lớn nhất thế giới. Meta đã xác nhận rằng các cuộc hội thoại với trợ lý AI có thể được sử dụng để cung cấp thông tin cho việc nhắm mục tiêu quảng cáo.
Anthropic Claude
Claude đã thu hút được sự quan tâm với tư cách là AI được các nhà phát triển và đội ngũ doanh nghiệp ưa chuộng, một phần nhờ cam kết được Anthropic tuyên bố về sự an toàn của AI. Tuy nhiên, theo mặc định, công ty vẫn sử dụng dữ liệu từ cả người dùng miễn phí và trả phí để huấn luyện mô hình AI.
Apple Siri và Apple Intelligence
Apple đã xây dựng các tính năng AI xoay quanh việc xử lý trên thiết bị và định vị thương hiệu rộng hơn theo hướng ưu tiên quyền riêng tư. Câu hỏi then chốt là những cam kết đó sẽ được duy trì như thế nào khi Apple Intelligence mở rộng và bao nhiêu dữ liệu vẫn được chuyển ra ngoài thiết bị để thực hiện các tác vụ phức tạp hơn.
DeepSeek
Tổ chức nghiên cứu AI Trung Quốc đứng sau DeepSeek đã thu hút sự chú ý toàn cầu sau khi các mô hình của họ sánh ngang với các đối thủ hàng đầu của Hoa Kỳ với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ. Sự trỗi dậy thần tốc đó đã nhanh chóng kéo theo các lệnh cấm ở một số quốc gia và những lo ngại nghiêm trọng về việc định tuyến dữ liệu đến các máy chủ ở Trung Quốc cũng như nghĩa vụ tiềm ẩn về quyền truy cập của nhà nước theo luật pháp Trung Quốc.
Grok
Grok là trợ lý AI của xAI, được phát triển bởi Elon Musk và tích hợp trực tiếp vào X (trước đây là Twitter). Việc thay đổi chính sách quyền riêng tư của X vào năm 2024 theo hướng mở rộng chia sẻ dữ liệu với bên thứ ba và việc Grok mặc định sử dụng các bài đăng công khai để huấn luyện mô hình đã thúc đẩy các cuộc điều tra của cơ quan quản lý ở Ireland và Vương quốc Anh.
Perplexity
Perplexity tự giới thiệu là giải pháp thay thế chú trọng đến quyền riêng tư cho Google Search, nhưng các gói dịch vụ miễn phí và Pro tiêu chuẩn của họ lại mặc định sử dụng dữ liệu của bạn để huấn luyện mô hình, đồng thời theo dõi hoạt động của người dùng qua cookie và kỹ thuật lấy dấu vân tay thiết bị ngay cả khi không có tài khoản.
Mistral
Mistral có trụ sở tại Pháp, tự quảng bá là giải pháp thay thế tôn trọng quyền riêng tư từ châu Âu trước các gã khổng lồ AI của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, người dùng gói miễn phí và API tiêu chuẩn mặc định được đưa vào chương trình sử dụng dữ liệu để huấn luyện. Muốn được bảo vệ dữ liệu đầy đủ, họ phải sử dụng gói doanh nghiệp trả phí.
Câu hỏi thường gặp về AI và quyền riêng tư
- AI có lưu các cuộc hội thoại không?
- Các công ty AI có thể chia sẻ dữ liệu với chính phủ không?
- AI sẽ làm gì với dữ liệu sau khi tôi nhập vào?
- Sử dụng AI cho công việc có an toàn không?
- Tôi có thể ngăn AI sử dụng dữ liệu của mình để huấn luyện các mô hình không?
- Có trợ lý AI riêng tư nào không thu thập dữ liệu không?
Chọn trợ lý AI không xâm phạm quyền riêng tư
Hầu hết các trợ lý AI hoạt động bằng cách thu thập toàn bộ dữ liệu đầu vào của bạn, lưu trữ và sử dụng để cải thiện mô hình hoặc xây dựng hồ sơ về bạn. Lumo thì khác.
Mọi cuộc hội thoại trong Lumo đều được bảo mật, vì vậy không ai, kể cả Proton, có thể truy cập các tệp và cuộc trò chuyện. Dữ liệu không bao giờ được chia sẻ với bên thứ ba, không bao giờ được sử dụng để huấn luyện mô hình AI và không bao giờ được dùng để nhắm mục tiêu quảng cáo.
Bạn được hưởng toàn bộ lợi ích của trợ lý AI mà không gặp rủi ro về quyền riêng tư và dữ liệu vẫn hoàn toàn thuộc về bạn. Đúng như lẽ ra phải thế.


