Het is duidelijker dan ooit dat te veel van de technologie waar de wereld op vertrouwt in handen is van te weinig techreuzen, waarvan de meeste gevestigd zijn in de Verenigde Staten en China.
Cloudopslag, webhosting, e-mail, sociale media, videobellen, communicatieplatforms en de basisproductiviteitstools die bedrijven en overheden dagelijks gebruiken, zijn essentiële infrastructuur geworden. De moderne economie kan niet zonder functioneren. En controle over die infrastructuur geeft zowel de aanbieders – als de landen onder wier wetgeving zij opereren – buitengewone macht over iedereen die ervan afhankelijk is.
We volgen deze concentratie al enige tijd. Ons eerdere onderzoek toonde aan dat 74% van de beursgenoteerde Europese bedrijven afhankelijk is van Amerikaanse tech, wat in Europa een breder debat op gang bracht over economische veiligheid, digitale soevereiniteit en geopolitiek risico.
Nu blijkt dat Canada nog kwetsbaarder is dan Europa. Wij onderzochten 220 beursgenoteerde bedrijven die samen 70% van de totale marktkapitalisatie van de Canadese beurs vertegenwoordigen, en stelden vast dat 87% voor hun e-mail afhankelijk is van infrastructuur in Amerikaanse handen. Hetzelfde gold voor 84% van de 100 grootste gemeenten. Daarnaast bleken alle 14 federale, provinciale en territoriale overheidsdomeinen afhankelijk te zijn van Amerikaanse e-mailinfrastructuur.
Om misverstanden te voorkomen: het probleem is niet dat deze bedrijven Amerikaans zijn. Het risico ontstaat wanneer te veel van de infrastructuur waar de wereld van afhankelijk is onder de controle en jurisdictie van één willekeurige regering valt. Nu de geopolitieke spanningen toenemen en er handelsonderhandelingen worden gevoerd, vinden wij het belangrijk om volledig te begrijpen welke hefbomen het ene land achter de schermen over het andere kan uitoefenen.
Hoe wij Canada’s afhankelijkheid van Amerikaanse tech hebben gemeten
De data verzamelden wij met dezelfde methode als bij ons eerdere onderzoek in Europa. Via openbare DNS-opzoekingen identificeerden wij de mail-exchange-records (MX) die horen bij het domein van elke organisatie. Deze records laten zien welke bedrijven de e-mail van een organisatie verzorgen, hetzij rechtstreeks, hetzij via een dienst voor e-mailbeveiliging.
Voor Canada bekeken wij drie onderdelen van de economie en de publieke sector:
Federale, provinciale en territoriale overheden. Wij onderzochten alle 14 federale, provinciale en territoriale domeinen. Al deze 14 domeinen zijn afhankelijk van Microsoft 365.
Bedrijven. Wij analyseerden de 220 bedrijven in de S&P/TSX Composite Index, die samen ongeveer 70% van de totale marktkapitalisatie van de Canadese beurs vertegenwoordigen. Van de onderzochte bedrijven gebruikten er 161 Microsoft 365 en negen Google Workspace voor hun e-mailinfrastructuur.
Gemeenten. Canada kent meer dan 4 000 lokale overheden, waardoor wij ons richtten op de 100 grootste gemeenten van het land naar inwoneraantal. Hiervan gebruikten er 77 Microsoft en één Google.
Waarom dit belangrijk is
Het probleem met deze situatie is eenvoudig: één bedrijf, gevestigd in één land en opererend onder de wetten van dat land, beheert de e-mail van alle overheden van een heel G7-land.
De Amerikaanse wetgeving geeft dat land reële macht. Op basis van de CLOUD Act kunnen Amerikaanse autoriteiten Amerikaanse techbedrijven dwingen om data te overhandigen die zij beheren, waaronder data die buiten de VS is opgeslagen. Toen de VS bijvoorbeeld sancties oplegden aan het Internationaal Strafhof, schakelde Microsoft het e-mailaccount van de hoofdprocureur van het hof uit(nieuw venster) – een maatregel die Microsoft aanvankelijk tegenover Britse parlementsleden afdeed als een beslissing van het ICC zelf, alvorens te erkennen dat die verklaring onjuist was. Toegang tot infrastructuur kan om politieke redenen en vrijwel van de ene op de andere dag worden ingetrokken.
AWS, Microsoft Azure en Google Cloud bedienen naar schatting 85% van de Europese cloudmarkt – en als er één uitvalt, ontstaat er een kettingreactie van storingen. Een grote AWS-storing eind 2025 liet apps in uiteenlopende sectoren crashen; negen dagen later volgde een Azure-storing(nieuw venster), waarbij Outlook, Teams en tientallen zakelijke diensten acht uur lang offline waren.
Een groot deel van de e-mailinfrastructuur die Canadese bedrijven en overheden gebruiken, is afhankelijk van Microsoft, waardoor zij kwetsbaar zijn voor dit soort dienstverstoringen.
Deze risico’s bestaan echter ongeacht welk land de macht in handen heeft. Een wereld waarin één regering zich wettelijk kan mengen in de kerncommunicatie van andere landen, vormt het probleem, ongeacht welke regering dat is en waar haar bedrijven gevestigd zijn.
Canadezen reageren al
De afhankelijkheid die wij in Canada’s publieke en privésector vaststelden, valt samen met een bredere breuk in de betrekkingen tussen Canada en de VS, waaronder wederzijdse invoerrechten die dollar voor dollar met elkaar overeenkomen en handelsbesprekingen die op zeer publieke wijze op niets uitliepen.
Deze achtergrond beïnvloedt al hoe Canadezen naar hun techafhankelijkheid kijken. Politico’s berichtgeving(nieuw venster) over Canada’s digitale soevereiniteitsdilemma beschrijft een land dat zijn eigen weg inslaat om minder afhankelijk te worden van Amerikaanse tech, waarbij wordt opgemerkt dat de kleinere economie en de aan de VS gekoppelde techsector de onderhandelingsmacht ernstig beperken. Dit weerspiegelt de verschuiving die wij het afgelopen jaar in Europa documenteerden, waar ons onderzoek uitwees dat 73% van de Europeanen vindt dat hun maatschappijen te sterk afhankelijk zijn van Amerikaanse tech en dat 56% nu zegt dat lokale infrastructuur voor hen belangrijker is dan een jaar geleden.
Canada’s positie verschilt in één belangrijk opzicht van die van Europa: Europese instellingen zijn van de diagnose overgestapt op wetgeving, met het techsoevereiniteitspakket van de Europese Commissie dat aanzienlijke middelen belooft voor lokale alternatieven. Canadese instellingen hebben geen migratieplannen aangekondigd, en het is niet aan ons om daarvoor op te roepen. Proton is een Zwitsers bedrijf. Wat wij wel kunnen doen, is laten zien wat de data zegt en wat dit betekent voor iedereen die van deze systemen afhankelijk is, ook wat de trage, imperfecte overgang van Europa onthult over hoe lastig zulke stappen in de praktijk zijn.
Wat elke organisatie eraan kan doen
Voor Canadese bedrijven en instellingen die hun eigen kwetsbaarheid in kaart brengen, zijn de eerste stappen concreet:
Zet alle tools van derden op een rij die u gebruikt: Markeer welke buiten Canada zijn gevestigd en welke daarvan onder de juridische bevoegdheid van een buitenlandse regering vallen.
Bepaal wat uw activiteiten stil zou leggen: Welke tools zouden het werk stilleggen als ze morgen worden afgesloten? Dit hoort thuis in de bedrijfscontinuïteitsplanning.
Controleer waar uw data zich bevindt: Onder de wetgeving van welk land valt die? Wie heeft er toegang toe, en via welke juridische procedure?
Test de alternatieven: Voor de meeste kritieke tools zijn Canadese en Europese alternatieven beschikbaar, en sommige bieden ingebouwde hulpmiddelen die het overstappen vergemakkelijken, zoals Easy Switch van Proton.
Migreer eerst de diensten met het hoogste risico: Een volledige migratie kost tijd. Begin met de systemen zonder welke u niet kunt werken.
Wanneer uw zakelijke e-mail afhankelijk is van Amerikaanse techbedrijven, stelt u uw organisatie bloot aan strategische risico’s die uiteindelijk buiten uw controle vallen.
