Cyberataki, awarie łańcucha dostaw i wstrząsy geopolityczne każdego roku wstrząsają skądinąd stabilnymi firmami. To, jak Twoja firma reaguje na nieoczekiwane zdarzenia, pozwoli jej przetrwać.
Kompleksowa strategia odporności biznesowej pomoże Ci przetrwać zakłócenia, odzyskać sprawność szybciej i dostosować się do tego, co przyniesie przyszłość.
Ten artykuł oferuje:
- Jasną definicję odporności biznesowej i tego, co jej zagraża
- Model odporności biznesowej, który możesz przedstawić swojemu zarządowi
- Strategię odporności biznesowej, którą możesz wykorzystać, aby maksymalizować swoją odporność już od dziś
Czym jest odporność biznesowa?
Odporność biznesowa to zdolność Twojej organizacji do przewidywania zakłóceń, stawiania im czoła, odzyskiwania sprawności po nich i dostosowywania się do nich. Chroni nie tylko Twoje działania operacyjne, ale także finanse, ludzi i reputację.
Dzisiejsze firmy mierzą się z szeregiem potencjalnych zakłóceń, w tym:
- Cyberataki: Z raportu Proton o cyberbezpieczeństwie MŚP na rok 2026 wynika, że prawie 1 na 4 MŚP ucierpiało w wyniku cyberataku w ciągu ostatnich 12 miesięcy
- Awarie infrastruktury: Wiele firm polega obecnie na głównych dostawcach infrastruktury chmurowej, aby zapewnić wsparcie dla swoich krytycznych narzędzi biznesowych. Gdy ta infrastruktura ulega awarii (jak podczas awarii AWS w 2025 roku), tysiące firm odczuwa tego skutki, szczególnie te pozbawione odporności
- Zakłócenia w łańcuchu dostaw: Skutki tego ryzyka widzieliśmy w pełnej okazałości podczas pandemii COVID, a zniesienie lockdownów go nie wyeliminowało: z raportu z 2024 roku wynika, że łańcuchy dostaw prawie 80% organizacji zostały zakłócone(nowe okno) w ciągu ostatnich 12 miesięcy
- Wstrząsy rynkowe i geopolityczne: W IV kwartale 2024 roku tylko 8,3% dyrektorów finansowych wskazało handel i cła jako główny powód do niepokoju. Do I kwartału 2025 roku ten udział wzrósł ponad trzykrotnie, do 30,5%(nowe okno)
- Ewolucja technologii i pracy: Światowe Forum Ekonomiczne przewiduje, że sztuczna inteligencja wyeliminuje 92 miliony miejsc pracy do 2030 roku(nowe okno) i stworzy 170 milionów nowych
Dlaczego odporność biznesowa jest ważna?
Najbardziej odporne firmy są w stanie:
- Przewidywać zakłócenia. Zamiast czekać, aż kryzys ujawni ich słabe punkty, identyfikują ryzyka z wyprzedzeniem.
- Stawiać czoła zakłóceniom. Mogą przyjąć ich uderzenie w trakcie ich trwania, bez katastrofalnych skutków.
- Odzyskiwać sprawność po zakłóceniach. Odporne firmy minimalizują koszty poprzez szybki powrót do normalnego funkcjonowania.
- Dostosowywać się do zakłóceń. Powrót do status quo oznacza utrzymanie tych samych słabych punktów. Odporne firmy aktualizują swoje działania, strategię i model biznesowy w odpowiedzi na to, co się dzieje.
Odporność biznesowa a disaster recovery a ciągłość działania
Disaster recovery i ciągłość działania to elementy odporności biznesowej, obejmujące to, co dzieje się w trakcie i bezpośrednio po zakłóceniach.
Disaster recovery polega na przywracaniu infrastruktury IT i działań operacyjnych bezpośrednio po wystąpieniu zakłóceń. Jeśli atak ransomware sprawi, że Twoje serwery plików będą niedostępne, disaster recovery polega na tym, że Twój zespół IT odbudowuje serwery i przywraca dane z kopii zapasowej w chmurze, dopóki system nie zacznie ponownie działać.
Ciągłość działania polega na utrzymaniu funkcjonowania firmy w czasie, gdy trwa proces disaster recovery. Obejmuje to podejmowanie decyzji o reakcji przez zespół zarządzający, przekazywanie tych decyzji pracownikom, klientom i ewentualnie organom regulacyjnym, a także praktyczne rozwiązania awaryjne, które pozwalają na działanie, gdy systemy nie funkcjonują: procesy telefoniczne i papierowe, dotrzymywanie terminów, wysyłanie faktur.
Disaster recovery dotyczy tego, jak odzyskujesz sprawność po zakłóceniach; ciągłość działania dotyczy tego, jak stawiasz im czoła w czasie, gdy trwa proces przywracania sprawności.
Odporność biznesowa to szersza zdolność, która obejmuje oba te aspekty – a także to, co dzieje się przed nimi i po nich: Twoją zdolność do przewidywania zakłóceń i szybszego odzyskiwania sprawności w ich rezultacie, oraz Twoją zdolność do dostosowania się po fakcie, aby ten sam atak nie zaskoczył Cię po raz drugi.
Cztery filary odporności biznesowej
Zanim zbudujesz strategię odporności biznesowej, musisz wiedzieć, co powinna ona obejmować. Ten oparty na czterech filarach model odzwierciedla obszary, w które zakłócenia faktycznie uderzają w firmie.
Oceń swoją firmę pod kątem tych czterech filarów, aby zrozumieć, jak bardzo jesteś odporny, a następnie użyj poniższej strategii, aby zamknąć znalezione luki.
Przykładowe scenariusze | Przykłady z życia wzięte | ||
| Odporność operacyjna | Czy potrafisz utrzymać działanie krytycznych funkcji biznesowych? | Dostawca nie realizuje dostawy. Cyberatak blokuje Twojemu zespołowi dostęp do krytycznych systemów. | Atak ransomware na M&S w 2025 roku(nowe okno) zablokował składanie zamówień online u tego brytyjskiego sprzedawcy na 46 dni, co przełożyło się na szacunkową stratę 300 milionów funtów z rocznego zysku. |
| Odporność finansowa | Czy potrafisz zamortyzować ekonomiczne skutki zakłóceń bez narażania swojej długoterminowej rentowności? | Kluczowy klient nie reguluje zobowiązań podczas spowolnienia rynkowego. Wstrząs podażowy drastycznie podnosi koszty materiałów. | General Motors obniżyło prognozę zysków na 2025 rok(nowe okno) po oszacowaniu, że cła dodadzą 4–5 miliardów dolarów kosztów, których nie uwzględniono w pierwotnej prognozie. |
| Odporność pracowników | Czy potrafisz zapewnić dostępność, bezpieczeństwo i zdolność do pracy odpowiednich osób podczas zakłóceń? | Twój dyrektor finansowy rezygnuje w środku kryzysu. Pewna funkcja zostaje zautomatyzowana szybciej, niż pracownicy byli na to przygotowani. | W 2022 roku błędy kadrowe i planistyczne zmusiły Southwest Airlines do anulowania 16700 lotów. Departament Transportu nałożył na nie rekordową karę w wysokości 140 milionów dolarów.(nowe okno) |
| Odporność wizerunkowa | Czy potrafisz chronić i odzyskać zaufanie interesariuszy w trakcie i po zakłóceniach? | Wyciek danych ujawnia dane klientów. Praktyki dostawcy przyciągają negatywny rozgłos, co rzutuje na Twoją markę. | TikTok zapewniał organy regulacyjne, że dane użytkowników z UE nie są przechowywane w Chinach, po czym w 2025 roku przyznał, że część z nich była tam przechowywana. Spowodowało to nałożenie kary GDPR w wysokości 530 milionów euro(nowe okno) (jednej z najwyższych w historii) i pogłębiło globalne problemy z zaufaniem do TikToka. |
Jak zbudować strategię odporności biznesowej
Teraz już wiesz, co powinna obejmować Twoja strategia. To tutaj zaczyna się planowanie odporności biznesowej.
1. Przeprowadź audyt/ocenę ryzyka i zależności
Zanim zrobisz cokolwiek innego, musisz przeprowadzić audyt swojej ekspozycji na ryzyko we wszystkich czterech filarach.
- Operacyjny: Ujawnij zależności od infrastruktury i dostawców. Gdzie korzystasz z jednego źródła i które kanały komunikacji zależą od infrastruktury chmurowej, która może ulec awarii?
- Finansowy: Przeanalizuj zakres ubezpieczenia pod kątem rzeczywistej ekspozycji na ryzyko. Przeprowadź testy warunków skrajnych finansów pod kątem prawdopodobnych zakłóceń, zanim do nich dojdzie.
- Kadrowy: Zidentyfikuj stanowiska stanowiące pojedynczy punkt awarii oraz ograniczony zakres zastępstw. Gdzie firma zależy od jednej osoby lub jednego zespołu bez kopii zapasowej?
- Wizerunkowy: Oceń swoją obecną gotowość do reagowania na kryzys. Gdyby jutro doszło do wycieku danych lub skandalu, czy masz gotowy plan komunikacji i rzecznika prasowego?
2. Określ i przetestuj swój plan odporności biznesowej
Korzystając ze swoich ustaleń, musisz teraz przygotować plan odporności biznesowej (czasami nazywany zasadą odporności biznesowej).
- Udokumentuj decydentów: Określ, kto ma uprawnienia do ogłoszenia kryzysu, przesunięcia środków w budżecie lub zatwierdzenia publicznego oświadczenia.
- Zidentyfikuj procesy priorytetowe: Które funkcje nie mogą przestać działać, a które mogą poczekać, jeśli Twoje zasoby są ograniczone?
- Zaplanuj środki tymczasowe w celu utrzymania działalności: zewnętrzne kopie zapasowe z automatycznym przełączaniem awaryjnym, wcześniej uzgodnione środki kredytowe, aby uniknąć problemów z płynnością finansową, jasne procedury bezpieczeństwa pracowników oraz wstępnie zatwierdzone komunikaty z gotowymi protokołami eskalacji przed wybuchem kryzysu.
- Upewnij się, że dysponujesz odpowiednią technologią do realizacji planu: zapasowe kanały komunikacji, prywatny i poufny zdalny dostęp oraz zarządzanie poświadczeniami, a także elastyczna infrastruktura pracy.
- Przetestuj plan, zanim zajdzie potrzeba jego realizacji: Regularnie przeprowadzaj symulacje „gier wojennych”, aby ujawnić słabe punkty i umożliwić zespołowi naukę w bezpiecznym środowisku.
3. Przypisz właściciela do każdego filaru odporności
Odporność zawodzi, gdy jest traktowana jako zadanie tylko jednego działu (zazwyczaj IT). Każdy filar odporności potrzebuje właściciela: odpowiedzialnego za ekspozycję na ryzyko, dbanie o aktualność audytu i wdrażanie postanowień planu, a także gotowego do działania w przypadku zakłóceń.
Przypisz konkretnych właścicieli do poszczególnych filarów: COO do operacyjnego, CFO do finansowego, CHRO do kadrowego, a dział prawny/komunikacji do wizerunkowego.
Jak Proton wspiera odporność biznesową
Proton Workspace to pakiet biznesowy stworzony z myślą o prywatności. Zwiększa Twoją odporność operacyjną i wizerunkową poprzez:
- Ochrona Twoich danych: Proton Workspace opiera się na infrastrukturze zaszyfrowanej end-to-end o zerowej wiedzy, co oznacza, że nawet Proton nie ma dostępu do Twoich danych. Są one dodatkowo chronione przez jedne z najbardziej rygorystycznych przepisów dotyczących prywatności na świecie. Ponadto Proton Workspace zawiera biznesowego menedżera haseł oraz VPN, co dodatkowo wzmacnia ochronę danych.
- Pomoc w odzyskiwaniu sprawności: W przypadku poważnej awarii infrastruktury chmurowej niezależna infrastruktura Proton nadal działa, a Twoje zespoły mogą nadal pisać wiadomości, korzystać z przestrzeni dyskowej w chmurze, współpracować nad dokumentami i spotykać się na wideo. Możesz skonfigurować plan ciągłości działania z Proton, aby szybko przełączyć się na niego w przypadku wystąpienia zakłóceń
Nawet najlepsza strategia odporności biznesowej potrzebuje solidnych fundamentów technologicznych, aby odnieść sukces. Proton Workspace został stworzony, aby te fundamenty wzmocnić.
Dowiedz się więcej o ciągłości działania z Proton.
