In heel Europa draaien de meeste bedrijven op Amerikaanse technologie — vaak zonder te beseffen hoeveel van hun dagelijkse activiteiten hiervan afhankelijk zijn. Van e-mail en videogesprekken tot systemen voor klantenondersteuning: honderden bedrijfskritische tools lopen via een handvol Amerikaanse platforms.
Decennialang voelde dat als een redelijke afweging: krachtige tools, concurrerende prijzen en vertrouwen in de VS als geopolitieke bondgenoot. Maar die aannames gaan niet langer op: Big Tech-tools zijn niet langer de enige optie, en EU-beleidsmakers zijn van mening dat ze de prijs van de Europese soeveriniteit niet waard zijn.
Nu de politieke spanningen oplopen en de eisen op het gebied van privacy toenemen, begint de Europese afhankelijkheid van Amerikaanse technologie er minder uit te zien als een gemak en meer als een risico — vooral voor kleine en middelgrote bedrijven zonder een optie voor bedrijfscontinuïteit.
Om Europese bedrijven te helpen navigeren door de onzekerheid en de transitie naar technologische soeveriniteit, brengt Proton vandaag een nieuw onderzoeksrapport uit: Amerikaanse tech-afhankelijkheid: Een risicorapport voor Europese bedrijven. Hierin onderzoeken we hoe deze afhankelijkheid is ontstaan, waar deze risico’s met zich meebrengt en wat leiders kunnen doen om de controle terug te krijgen.
Hoe diep gaat de afhankelijkheid van Europa?
Proton volgt de Europese afhankelijkheid van Amerikaanse technologie al enkele jaren. Het beeld dat uit ons meest recente onderzoek en onze marktanalyse naar voren komt, is helder:
- Meer dan 74% van de beursgenoteerde bedrijven in Europa is voor kritieke diensten afhankelijk van in de VS gevestigde aanbieders zoals Google and Microsoft.
- Sinds 2025 hebben Amerikaanse cloudproviders meer dan 70%(nieuw venster) van de Europese cloudmarkt in handen; Europese leveranciers hebben minder dan 15%.
- In een enquête van Proton onder 3.000 mensen in het VK, Duitsland en Frankrijk, gaf 73% aan dat Europa te afhankelijk is van Amerikaanse techbedrijven, en uitte 83% zijn zorgen over die afhankelijkheid.
Dit alles betekent dat gevoelige bedrijfsinformatie, strategische plannen en dagelijkse activiteiten op het hele continent zich bevinden op infrastructuur die buiten het juridische en politieke systeem van Europa wordt beheerd. Hierdoor zijn Europese bedrijven blootgesteld aan beslissingen die elders worden genomen. Het resultaat is een structurele afhankelijkheid die de basis vormt voor bijna elke sector, van financiën en gezondheidszorg tot productie, media en zelfs de overheid.
Waarom technologische soeveriniteit belangrijker is dan ooit
Afhankelijkheid van Amerikaanse technologie is niet nieuw. Wat wel nieuw is, is de combinatie van druk die Europa nu vanuit Washington ervaart — en de manier waarop die druk samenvalt met kritieke digitale infrastructuur.
Zoals het Finse Europarlementslid Aura Salla het verwoordt: “De EU draait op Microsoft. De VS zou ons binnen een uur kunnen uitschakelen.”
Verschillende recente ontwikkelingen hebben dit probleem te groot gemaakt om te negeren:
- Sancties en toegang tot technologie zijn nauw met elkaar verbonden. In de afgelopen jaren hebben Amerikaanse sancties(nieuw venster) gerichte personen en instellingen van de ene op de andere dag afgesneden van reguliere Amerikaanse diensten, waaronder e-mail, betalingsplatforms en cloudtools. Toen de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof na Amerikaanse sancties de toegang tot zijn Microsoft-inbox verloor, gaf dit een duidelijk signaal af: Toegang tot Amerikaanse platforms kan worden ingezet voor geopolitieke doeleinden.
- De trans-Atlantische betrekkingen zijn steeds meer onder druk komen te staan. In zijn tweede ambtstermijn heeft president Trump de tarieven op de Europese export verhoogd, gezinspeeld op het verlaten van de NAVO en gedreigd met vergelding wanneer de EU haar eigen wetten handhaaft tegen Amerikaanse techbedrijven. Hoge Amerikaanse functionarissen hebben EU-boetes voor Amerikaanse platforms(nieuw venster) afgeschilderd als aanvallen op “het Amerikaanse volk”. Met andere woorden, digitale infrastructuur dreigt nu een wisselgeld te worden.
- Amerikaanse surveillancewetten reiken tot in Europese gegevens. De CLOUD Act en Sectie 702 van de Foreign Intelligence Surveillance Act staan Amerikaanse autoriteiten toe om toegang te vragen tot gegevens in het bezit van Amerikaanse bedrijven, zelfs wanneer die gegevens van Europeanen zijn en in de EU zijn opgeslagen.
- Europa probeert digitale soeveriniteit te claimen, maar draait nog steeds op Amerikaanse systemen. Europese regeringen hebben plannen aangekondigd om in gevoelige sectoren over te stappen van Amerikaanse technologie naar Europese alternatieven, hebben initiatieven gelanceerd om de technologische soeveriniteit te versterken en hebben wetten aangenomen zoals de EU Data Act(nieuw venster) om buitenlandse toegang tot Europese gegevens te beperken. De ironie is echter dat de meeste bedrijven en instellingen nog steeds afhankelijk zijn van Amerikaanse infrastructuur voor hun kernactiviteiten.
Deze ontwikkelingen betekenen dat Europa nu voor een paradox staat: het probeert zijn wetten, normen en strategische belangen te verdedigen, terwijl het deze verdediging uitvoert op systemen die uiteindelijk worden beheerst door de regels van iemand anders.
Hoeveel risico loopt uw bedrijf?
Sommige organisaties zijn kwetsbaarder dan andere. Op basis van ons onderzoek vertonen bepaalde patronen vaak een correlatie met een hoger risico.
Welke van deze stellingen zijn van toepassing op uw bedrijf:
- De meeste van uw kerntools bevinden zich bij één Amerikaanse provider. Veel organisaties kiezen standaard voor ecosystemen van Big Tech zoals Google en Microsoft, meestal uit gemak. Maar dit betekent ook dat een enkele storing of beleidswijziging meerdere functies tegelijk kan verstoren.
- Uw SaaS-leveranciers vertrouwen nog steeds op Amerikaanse clouds. Hoewel uw stack van verschillende leveranciers kan komen en er aan de oppervlakte gevarieerd uit kan zien, kunnen ze nog steeds afhankelijk zijn van een Amerikaanse cloudprovider zoals AWS en daardoor onderworpen zijn aan de Amerikaanse gegevensjurisdictie.
- U beheert EU-klanten of gevoelige gegevens op Amerikaanse platforms. Als uw bedrijf Europese klanten of klanten uit de publieke sector bedient, gezondheids- of financiële gegevens verwerkt, of actief is in een gereguleerde sector, is die informatie onderworpen aan Amerikaanse wetten. Dit kan leiden tot potentiële conflicten met Europese regels voor privacy en gegevensbescherming.
- Beveiliging en naleving worden overgelaten aan uw providers. Als u hiernaar gevraagd zou worden, zou u dan gemakkelijk het beleid van uw leveranciers op het gebied van beveiliging en privacy kunnen uitleggen? Er simpelweg op vertrouwen dat uw providers “het juiste zullen doen” betekent dat er beperkte onafhankelijke controle is op hoe uw gegevens daadwerkelijk worden ingezien, gelogd of gedeeld — en dit beleid kan op elk moment veranderen.
- Er is geen duidelijk exitplan. Overstappen van uw belangrijkste Amerikaanse provider zou maanden aan voorbereiding vergen en voor aanzienlijke verstoring zorgen. Er is geen getest scenario, of alternatieven in gedachten, voor het geval de toegang plotseling wordt beïnvloed.
Als verschillende van de bovenstaande punten u bekend in de oren klinken, is uw afhankelijkheid van Amerikaanse technologie mogelijk dieper — en kwetsbaarder — dan het lijkt. U bent niet de enige: de echte vraag is wat u nu moet doen.
Kom nu in actie, nu u nog de ruimte heeft
In de afgelopen tien jaar hebben we gezien hoe gemakkelijk de controle kan wegglijden wanneer kritieke infrastructuur wordt uitbesteed, en hoe moeilijk het is om die weer terug te krijgen als dat eenmaal is gebeurd. Als een op privacy gericht bedrijf met het hoofdkantoor in Zwitserland is Proton gebouwd op de overtuiging dat mensen en organisaties de controle over hun gegevens — en in het verlengde daarvan hun toekomst — moeten hebben.
Dit rapport is onderdeel van die inspanning en biedt gedetailleerde analyses en bruikbare inzichten die elk bedrijf kan gebruiken om zijn positie te begrijpen en vooruit te plannen. Amerikaanse tech-afhankelijkheid: Een risicorapport voor Europese bedrijven biedt u:
- Een overzicht van het huidige landschap, inclusief hoe en waarom Europa afhankelijk werd van Amerikaanse technologie
- Een specificatie van de belangrijkste risicogebieden, van geopolitiek en storingen tot surveillance en naleving
- Praktijkvoorbeelden die laten zien hoe deze risico’s organisaties al hebben ontregeld
- 13 praktische mitigatiestrategieën die u nu kunt implementeren
De druk op Europese bedrijven loopt al op. Wachten tot uw providers worden getroffen door een sanctie, beleidswijziging of grote storing is de duurste manier om erachter te komen in welke mate uw bedrijf is overgeleverd aan externe krachten. Door nu te handelen — nu de keuze nog aan u is — heeft u opties in plaats van noodgevallen.
