Małe i średnie firmy (MŚP) zwykle uważają, że są mniej narażone na cyberataki. Jednak cyberprzestępcy widzą to inaczej. Dla nich mniejsza firma oznacza po prostu mniejszy budżet na bezpieczeństwo. Ale to tylko część powodów, dla których MŚP potrzebują silniejszej ochrony.
Dlaczego cyberbezpieczeństwo ma znaczenie dla MŚP
MŚP nie ignorują cyberbezpieczeństwa. Według raportu Proton na temat cyberbezpieczeństwa w MŚP w 2026 roku – badania przeprowadzonego wśród 3000 liderów biznesu na sześciu rynkach – 92% z nich zainwestowało w środki bezpieczeństwa.
Mimo to jedna na cztery firmy wciąż doświadczyła cyberataku lub naruszenia w zeszłym roku.
Przepaść między inwestycjami a ochroną ma głównie wymiar ludzki. Małe i średnie firmy rzadko dysponują dedykowanymi zasobami bezpieczeństwa, a mimo to obsługują duże ilości cennych danych – to połączenie czyni je atrakcyjnym celem.
Gdy coś pójdzie nie tak, skutki są dalekosiężne:
- 46% poszkodowanych zgłosiło utratę danych
- 38% zakłócenia działalności
- 30% utratę zaufania klientów.
Formalne oceny ryzyka, regularne audyty i nowoczesne środki, takie jak uwierzytelnianie wieloskładnikowe i menadżery haseł, nie działają, ponieważ bez ich egzekwowania nawet dobre narzędzia zawodzą.
Połowa respondentów korzysta z menadżera haseł – ale w tych samych organizacjach dane logowania nadal są udostępniane przez wiadomości e-mail (29%), udostępniane dokumenty (28%), komunikatory (23%) i pisemne notatki (21%). Posiadanie odpowiednich narzędzi nie wystarczy, jeśli nie są one osadzone w tym, jak ludzie rzeczywiście pracują.
Co więc mogą zrobić firmy, aby się chronić?
Kluczowe najlepsze praktyki w zakresie cyberbezpieczeństwa dla MŚP
1. Wymuś silne zarządzanie hasłami
Słabe zarządzanie hasłami to jedno z największych zagrożeń dla bezpieczeństwa w Twojej organizacji i może obejmować:
- Ponowne używanie haseł: używanie tego samego hasła do wielu kont oznacza, że jeśli hakerzy ukradną Twoje hasło do jednego konta, mogą go użyć, aby uzyskać dostęp do innych kont firmowych.
- Niebezpieczne udostępnianie haseł: udostępnianie danych logowania za pośrednictwem wiadomości e-mail, komunikatorów, udostępnionych dokumentów, w wątku rozmów lub na piśmie naraża Cię na działanie hakerów lub nieupoważnionych osób uzyskujących dostęp do Twoich kont.
- Nieograniczony dostęp: brak ograniczenia dostępu do uprzywilejowanych platform lub dokumentów pozwala każdemu, kto posiada dane logowania do jednego konta, przeglądać, modyfikować lub usuwać poufne dane biznesowe, do których nie powinien mieć dostępu.
A firmowy menadżer haseł(nowe okno) może pomóc zapobiec ponownemu używaniu haseł i umożliwić bezpieczne udostępnianie haseł. Ważne jest jednak, aby wdrożyć menadżer haseł dla przedsiębiorstw, zamiast polegać na rozwiązaniach przeglądarkowych. Proton Pass zapewnia Ci scentralizowany panel administratora, logi audytowe oraz szczegółową kontrolę nad użytkownikami i grupami, ułatwiając dodawanie lub usuwanie dostępu podczas wdrażania i zwalniania pracowników, a także w przypadku wydarzeń związanych z cyberbezpieczeństwem.
Przeczytaj więcej: Co małe firmy wciąż robią źle w kwestii menadżerów haseł
2. Dbaj o to, aby oprogramowanie i systemy były zaktualizowane
Instalowanie wszystkich istotnych aktualizacji oprogramowania ma kluczowe znaczenie. Małe i średnie firmy często pomijają aktualizacje z obawy przed przestojami. Aktualizacje te chronią Cię, usuwając luki w zabezpieczeniach, co pozwala chronić się przed naruszeniami danych, złośliwym oprogramowaniem i nieautoryzowanym dostępem.
Wiele małych i średnie firm stosuje scentralizowaną, automatyczną strategię zarządzania poprawkami do zarządzania aktualizacjami. Pojedyncza platforma odpowiada za wykrywanie, testowanie, wdrażanie i audyt aktualizacji oprogramowania na urządzeniach sieciowych, zmniejszając zależność od ręcznych aktualizacji i pomagając zachować spójność.
3. Wdróż uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA)
Uwierzytelnianie wieloskładnikowe to jedno z najlepszych dostępnych zabezpieczeń chroniących dostęp do Twoich systemów i plików. Kluczem jest domyślne wymuszenie MFA – nie zostawiaj go jako opcjonalnego ustawienia.
- Najbezpieczniejsze metody MFA: klucze sprzętowe i aplikacje uwierzytelniające
- Umiarkowanie bezpieczne metody MFA: biometria, np. odciski palców lub Face ID
- Najmniej bezpieczne metody MFA: powiadomienia push i wiadomości tekstowe
Oprócz wymuszenia MFA możesz zablokować powiadomienia push i wiadomości tekstowe dla kont administratorów. Użyj aplikacji uwierzytelniającej lub kluczy sprzętowych, aby zapobiegać atakom typu SIM-swapping, które są plagą wymierzoną w właścicieli małych firm.
Przeczytaj więcej: Czym jest uwierzytelnianie dwustopniowe (2FA)?
4. Zabezpiecz swój dostęp do sieci
Jeśli Twoja organizacja oferuje pracę zdalną lub hybrydową bądź wymaga podróży, utwórz bezpieczne połączenie między swoimi pracownikami a siecią firmową. Pracownicy pracujący z domu, korzystający z publicznych sieci Wi-Fi w kawiarniach lub podczas podróży mogą umożliwić napastnikom przechwycenie przesyłanych danych. Sieć VPN szyfruje przesyłane dane, chroniąc poufne informacje przed hakerami i wewnętrznymi zagrożeniami.
Proton VPN(nowe okno) daje Ci kontrolę nad Twoją siecią i chroni Twoje urządzenia przed śledzeniem IP oraz złośliwym oprogramowaniem.
5. Przeprowadzaj szkolenia dla pracowników i buduj świadomość bezpieczeństwa
Sama technologia nie zapobiegnie naruszeniom; błąd ludzki stale plasuje się wśród głównych przyczyn naruszeń danych. Twoi pracownicy muszą rozpoznawać taktyki inżynierii społecznej, które często opierają się na manipulacji psychologicznej. Zaleca się wdrażanie regularnych symulacji phishingu i szkoleń z zakresu bezpieczeństwa, aby wspierać kulturę stawiającą bezpieczeństwo na pierwszym miejscu.
6. Szyfruj swoje dane
Szyfrowanie gwarantuje, że nawet w przypadku kradzieży danych pozostaną one nieczytelne dla napastników. Dotyczy to zarówno danych w spoczynku (przechowywanych na urządzeniach), jak i danych w transporcie (wysyłanych przez internet).
- Szyfrowanie poczty e-mail: chroń komunikację z klientami i zapobiegaj przechwytywaniu poufnych informacji. Proton Mail oferuje rozwiązania w zakresie firmowej poczty e-mail(nowe okno) szyfrowanej end-to-end, które automatycznie chronią Twoje wiadomości.
- Szyfrowanie plików: dowiedz się, które pliki wymagają szyfrowania i jak je szyfrować.
7. Zapewnij bezpieczną przestrzeń dyskową w chmurze i współpracę
Wybierając dostawcę chmury, unikaj usług, które skanują Twoje dane do celów reklamowych lub szkolenia sztucznej inteligencji. Zdecyduj się na przestrzeń dyskową w chmurze typu zero-knowledge, w której tylko Ty posiadasz klucze szyfrowania.
Proton Drive zapewnia zaszyfrowaną end-to-end przestrzeń dyskową w chmurze, dzięki czemu Twoje dokumenty i pliki pozostają prywatne. Do współpracy zespołowej narzędzia Proton Docs(nowe okno) i Proton Sheets(nowe okno) umożliwiają Twojemu zespołowi pracę w czasie rzeczywistym bez narażania bezpieczeństwa danych.
Przeczytaj więcej: 5 zagrożeń bezpieczeństwa przestrzeni dyskowej w chmurze i jak ich unikać
8. Wdróż segmentację sieci i kontrolę dostępu
Nie pozwól, aby naruszenie w jednym obszarze rozprzestrzeniło się na całą Twoją sieć. Wdróż segmentację sieci, aby ograniczyć ruch boczny podczas ataku. Połącz to z kontrolą dostępu opartą na stanowiskach (RBAC), tak aby pracownicy mieli dostęp wyłącznie do danych niezbędnych do wykonywania swoich zadań.
9. Dokonaj przeglądu ryzyka związanego z zewnętrznymi dostawcami
Twój łańcuch dostaw jest tylko tak bezpieczny, jak jego najsłabsze ogniwo. Napastnicy często biorą na cel mniejszych dostawców, aby uzyskać dostęp do większych partnerów. Przeprowadzaj oceny bezpieczeństwa dostawców i wymagaj od partnerów przestrzegania tych samych surowych standardów ochrony danych, które Ty stosujesz.
10. Opracuj i egzekwuj zasadę BYOD
Umożliwienie pracownikom korzystania z urządzeń osobistych (Bring Your Own Device/BYOD) wiąże się ze znacznym ryzykiem, jeśli nie zarządza się tym prawidłowo. Urządzenia osobiste rzadko posiadają takie same zabezpieczenia jak sprzęt firmowy.
Opracuj jasną zasadę BYOD, która określa wymogi bezpieczeństwa, uprawnienia dostępu do danych oraz przepisy dotyczące zgodności. Daj swojemu zespołowi dostęp do bezpiecznych narzędzi, takich jak szyfrowana poczta elektroniczna i menadżery haseł, na ich urządzeniach osobistych, aby zmniejszyć ryzyko.
Przeczytaj więcej: Wyjaśnienie rozwiązań bezpieczeństwa BYOD
11. Wdróż zasady zero-trust
Przyjmij zasadę „nigdy nie ufaj, zawsze weryfikuj”. Bezpieczeństwo typu zero trust domyślnie traktuje każde żądanie dostępu jako niezaufane, niezależnie od tego, czy pochodzi ono z wnętrza, czy z zewnatrz Twojej organizacji. Każde żądanie powinno być uwierzytelnione, autoryzowane i zaszyfrowane.
12. Regularnie przeprowadzaj skanowanie podatności i audyty bezpieczeństwa
Nie naprawisz tego, o czym nie wiesz, że jest zepsute. Zaplanuj regularne skanowanie podatności, aby znaleźć słabe punkty w swojej infrastrukturze, zanim zrobią to atakujący. Wykorzystaj te ustalenia do wyznaczenia priorytetów poprawek i zmian konfiguracji.
13. Monitoruj i rejestruj w logach aktywność sieciową
Ciągły monitoring pomaga wykrywać podejrzaną aktywność w czasie rzeczywistym. Rejestruj ruch sieciowy w logach i regularnie przeglądaj logi, aby wykryć anomalie mogące wskazywać na trwające naruszenia.
14. Miej przygotowany plan reagowania na incydenty
Wiele MŚP zakłada, że poradzi sobie z naruszeniem, gdy do niego dojdzie. Jednak bez planu drobny incydent może przerodzić się w wielodniowe zakłócenia.
Plan reagowania na incydenty nie musi być skomplikowany — zacznij od jednostronicowego dokumentu, który obejmuje podstawy. Przeanalizuj z zespołem proste scenariusze typu „co jeśli”, aby zidentyfikować luki, zanim prawdziwy kryzys zmusi Cię do ich bolesnego odkrycia. I co ważne, weryfikuj swój plan po każdym incydencie lub przebiegu testowym.
Czytaj więcej: Od podatności do odporności: ramy reagowania na incydenty dla MŚP
15. Wdróż nowoczesną strategię tworzenia kopii zapasowych 3-2-1-1-0
Tradycyjna zasada kopii zapasowych „3-2-1” (trzy kopie, dwa rodzaje nośników, jedna kopia poza firmą) nie chroni już przed każdym ryzykiem. Ataki ransomware mogą zaszyfrować połączone kopie zapasowe wraz z głównymi plikami, znacznie utrudniając odzyskanie danych. Wiele organizacji stosuje obecnie podejście 3-2-1-1-0:
- 3 kopie Twoich danych: 1 główna + 2 kopie zapasowe.
- 2 różne rodzaje nośników: na przykład lokalny serwer + dysk zewnętrzny.
- 1 kopia poza firmą lub w chmurze.
- 1 niezmienna lub odizolowana (air-gapped) kopia: to kluczowy element — gwarantuje, że jedna kopia zapasowa nie zostanie zmodyfikowana, usunięta ani zaszyfrowana przez oprogramowanie ransomware, nawet jeśli atakujący uzyska dostęp administratora do Twojej sieci.
- 0 błędów: regularnie testuj swoje kopie zapasowe, aby potwierdzić, że przywracanie działa bez zarzutu — kopia zapasowa, której nie można przywrócić, to zmarnowany wydatek.
Wiele małych firm polega na folderach synchronizacji w chmurze, które automatycznie aktualizują pliki na różnych urządzeniach. Jeśli oprogramowanie ransomware zaszyfruje Twoje pliki, te zaszyfrowane wersje mogą szybko rozprzestrzenić się na zsynchronizowane urządzenia i kopie zapasowe. Aby zmniejszyć to ryzyko, rozważ skorzystanie z przestrzeni dyskowej w chmurze zero-knowledge z historią wersji i opcjami kontroli przechowywania.
Proton Drive oferuje szyfrowanie end-to-end oraz historię wersji plików. Jeśli oprogramowanie ransomware zaszyfruje lokalne pliki, a te zmiany zostaną zsynchronizowane z chmurą, historia wersji pomoże przywrócić wcześniejsze, niezaszyfrowane wersje. Pełna zgodność z zasadą 3-2-1-1-0 wymaga jednak również kopii zapasowej offline (air-gapped) lub innej chronionej kopii zapasowej, odizolowanej od ataków ransomware.
Wdrażając te wskazówki dotyczące cyberbezpieczeństwa, MŚP mogą znacznie ograniczyć profil ryzyka oraz chronić swoją reputację i przychody.
Chcesz zacząć? Wypróbuj bezpłatną wersję próbną Proton for Business(nowe okno) i już dziś ulepsz poziom swojego cyberbezpieczeństwa.
