Tescilli bilginizi veya müşteri verilerinizi OpenAI ya da Anthropic ile paylaşma konusunda iki kez düşündüyseniz, yalnız değilsiniz. Veri gizliliği, bir yapay zeka tedarikçisi seçen işletmeler için belirleyici bir etken haline geldi. Fortune’un bu hafta bildirdiğine göre(yeni pencere) sıfır veri tutma (ZDR), artık yapay zeka inovasyonunun en ileri noktasındaki laboratuvarların rekabet ettiği alan. ZDR’nin vaadi basit: Tedarikçi isteminizi işler, bir yanıt döndürür ve bunun kaydını tutmaz. Ancak pratikte ZDR üst düzey müşterilere ayrılmıştır. Ayrıca istisnalar da içerir (bunlara birazdan değineceğiz); bu da bir tedarikçinin kendi ilkesini sadece birkaç hafta içinde geçersiz kılabileceği anlamına gelir.
Buraya nasıl geldik
9 Haziran’da Anthropic, tüm trafik için zorunlu 30 günlük veri tutma şartıyla en güçlü modelleri Fable 5 ve Mythos 5’i piyasaya sürdü. Bu şart, AWS Bedrock ve Google Vertex AI dahil olmak üzere modellerin çalıştığı her platformda uygulandı ve bazı işletmelerin hâlihazırda imzaladığı sıfır veri tutma anlaşmalarını geçersiz kıldı. Anthropic, verilerin kötüye kullanımı tespit etmek için gerekli olduğunu, eğitim için kullanılmayacağını ve 30 gün sonra “neredeyse tüm durumlarda” silineceğini söyledi.
İşletmeler buna kanmadı. Bir gün içinde Microsoft, avukatları şartları incelerken kendi çalışanlarının Fable’a erişimini kısıtladı(yeni pencere). Nvidia, Anthropic modellerini kullanımını daha düşük hassasiyetli işlerle sınırladı(yeni pencere) ve şirket içinde kendi Nemotron modellerine yöneldi. Palantir, Anthropic geri alınamaz sıfır veri tutma garantisi verene kadar(yeni pencere) yazılımı üzerinden Anthropic modelleri sunmayı reddetti. Savunma ve istihbarat kurumları için çalışmalarının büyük kısmını yürüten ABD danışmanlık şirketi Booz Allen Hamilton(yeni pencere), personelin tescilli siber güvenlik işleri için ticari modeli kullanmasını yasakladı.
Bir ay sonra Microsoft CEO’su Satya Nadella(yeni pencere) ve Palantir CEO’su Alex Karp(yeni pencere), şirketleri en ileri yapay zekaya bağımlı olmamaları konusunda kamuya açık şekilde uyardı. “Aslında zeka için iki kez ödeme yapıyorsunuz,” dedi Nadella, “birincisi parayla, ikincisi ise daha da değerli bir şeyle: o zekayı işe yarar kılmak için açıklamak zorunda kaldığınız tescilli bilgiyle.”
Tedarikçiler şimdi hasarı onarmak için yarışıyor. 19 Ağustos’ta OpenAI, en ileri modellerinde uygun kurumsal ve API müşterileri için tam sıfır veri tutmayı yeniden teyit etti(yeni pencere). Uygun müşteriler için içeriğin müşterinin kontrol ettiği altyapıda kaldığı ya da OpenAI’nin elinde bulunmayan anahtarlarla şifrelenmiş olarak OpenAI altyapısında durduğu bir tasarım olan Private Safety Processing’in ön izlemesini sundu. Otomatik sistemler içeriği tarar ve etkinliğin kategorisini ve ciddiyetini açıklayan dar bir sinyal döndürür.
1 Eylül’de Anthropic, kötüye kullanım izleme verilerini Anthropic’in sisteminde değil, müşterinin kendi bulut hesabında ve kendi şifreleme anahtarları altında saklayan Enterprise Frontier Safeguards(yeni pencere) (EFS) hizmetini duyurdu. EFS duyuru sırasında mevcut değildi ve bu sonbaharın ilerleyen dönemlerinde Enterprise tarifelerinde aşamalı olarak sunulacak. Bu arada Anthropic’in uygun gördüğü müşteriler, bir köprü olarak Fable üzerinde ZDR’den yararlanıyor.
Her iki çözüm de izlemeyi koruyor. Kayıtların nerede durduğu ve bunları kimin okuyabileceği değişmiş olabilir, ancak iki yapay zeka laboratuvarı da kayıtları kaldırmayı taahhüt etmedi.
Veri tutma neden anlaşmayı bozan bir unsur haline geldi
Kurumsal yapay zekayı benimseyen işletmeler, verilerinin kısa süreyle tutulacağı, yalnızca kötüye kullanımı yakalamak için kullanılacağı ve hiçbir zaman eğitim için kullanılmayacağı anlayışıyla veri tutma şartlarını kabul etti. Dört şey bu anlayışı sarstı.
Bir mahkeme, silme sözünü geçersiz kılabilir. Mayıs 2025’te New York Times davasındaki(yeni pencere) bir muhafaza kararı, OpenAI’yi silinmiş sohbetler ve ücretli Team tarifesindeki sohbetler dahil olmak üzere ChatGPT ve API çıktı günlüklerini süresiz olarak tutmaya zorladı. Karar yaklaşık dört ay sürdü ve bu verilerin bir kısmı hâlâ tutuluyor. ZDR’ye sahip API müşterileri etkilenmedi, çünkü verileri hiçbir zaman saklanmadı. Ancak bir tedarikçi bir kopyayı tuttuğunda, bunun ne kadar süre var olacağına bir mahkeme karar verir.
ABD yasaları, verilerinize nerede olursa olsun ulaşır. CLOUD Act uyarınca ABD yetkilileri, veriler Avrupa’daki bir veri merkezinde bulunsa bile bir ABD şirketini elinde bulundurduğu, muhafaza ettiği veya kontrol ettiği verileri teslim etmeye zorlayabilir. ABD’li bir tedarikçiden alınan AB veri ikametgahı seçeneği, verilerinizin nerede saklandığını değiştirir, ancak hangi hükümetin bunları talep edebileceğini değiştirmez. İş ortakları ve yükleniciler bu sorunun bir parçasıdır, dipnotu değil: Anthropic’in 30 günlük kuralı AWS ve Google Cloud’da da uygulandı ve OpenAI, uzman üçüncü taraf yüklenicilerin destek, kötüye kullanım soruşturmaları ve yasal uyum için yazışmalara erişebileceğini söylüyor. Müşterinin elinde tuttuğu şifreleme anahtarları, bir bulut sağlayıcısının neleri teslim edebileceğini sınırlar, ancak sağlayıcıyı ABD yargı yetkisinin dışına çıkarmaz.
FBI ayrıca hakim onayı olmadan Ulusal Güvenlik Mektupları düzenleyebilir. Bunlar, yazışmaların içeriğinden çok abone ve işlem kayıtlarını, yani hizmeti kimin, ne zaman ve ne kadar kullandığını talep eder. Genellikle bir konuşma yasağı içerirler, bu nedenle tedarikçinin size bunu söylemesi yasaklanabilir. İçerik silinse bile üst verilerin önemli olmasının nedeni budur.
ABD hükümeti modeli tek hamlede kapatabilir. 9 Haziran lansmanından üç gün sonra ABD Ticaret Bakanlığı’ndan gelen bir mektup, ABD vatandaşı olmayanların Fable 5 ve Mythos 5’e erişimini yasakladı. Anthropic, kontroller 30 Haziran civarında kaldırılana kadar dünya genelinde müşteri erişimini geçersiz kıldı. Yaklaşık üç hafta boyunca piyasadaki en yetenekli model, bir ABD kurumu öyle olması gerektiğine karar verdiği için ABD dışında kullanılamadı. Ne kadar iyi kaleme alınmış olursa olsun hiçbir veri işleme şartı bunu engellemez. Kullanılabilirlik de bir yargı yetkisi riskidir ve Avrupalı alıcılar bunu böyle görmeye başladı: bu yıl yayımlanan ve 1.500 Avrupalı iş lideriyle yapılan Proton anketinde katılımcıların %74’ü bir ABD makamının bir tedarikçiye erişimlerini kesmesini emredebileceğinden endişe duyduğunu söyledi.
Veri tutma, erişimin bedeli haline geldi. Bir işletmenin müzakere ettiği ZDR sözleşmesi, en çok kullanmak istediği modelde onu korumadı. Müşteri gizliliği veya sektör düzenlemeleriyle bağlı olan şirketler, en iyi model ile kendi yükümlülükleri arasında seçim yapmak zorunda kaldı.
Akılda tutulması gereken bir ayrım: “verilerle eğitim yapmıyoruz” demek, “verilerden öğrenmiyoruz” demekle aynı şey değildir. İstemlerinizi tutan bir tedarikçi, bunları, hangi görevleri otomatikleştirdiğinizi, iş akışlarınızın nasıl göründüğünü hâlâ inceleyebilir. Fortune’un aktardığı güvenlik uzmanları, yapay zeka şirketlerinin bu tür içgörüleri veriler üzerinde doğrudan eğitim yapmadan gelecekteki ürünlerini geliştirmek için kullanabileceğini söylüyor. Bu da bir tedarikçinin ürününüzle rekabet eden bir şey geliştirmesine yardımcı olabilir.
Sıfır veri tutma kapsamındaki tüm istisnalar
Manşet rakamı nadiren ilkenin tamamıdır. Veri tutma şartlarını okuduğunuzda aynı istisnalar tekrar tekrar karşınıza çıkar.
- Kötüye kullanım izleme. Çoğu yapay zeka API’si, kötüye kullanımı tarayabilmek için istemleri ve çıktıları varsayılan olarak tutar; bu genellikle yaklaşık 30 gündür ve bazen bunları okuyabilen insan incelemeciler de olur. Kötüye kullanım izleme, Anthropic’in 30 günlük kuralının(yeni pencere) tam da gerekçesiydi ve ZDR için başvurmanızın nedeni de bu. Yayımlanan güncel varsayılanlar: OpenAI API, kötüye kullanım izleme için 30 gün; Azure OpenAI, Microsoft’un ortamında saklanan 30 gün ve insan incelemesi yalnızca zaten işaretlenmiş içerikle sınırlı, yalnızca kurumsal bir anlaşma gerektiren değiştirilmiş kötüye kullanım izleme onayıyla kaldırılabilir; Google’ın ücretli Gemini Developer API’si, varsayılan olarak 55 gün, 7, 14 veya 28’e kadar yapılandırılabilir, Vertex AI ise 30 gün çalışır. Rakam, gerçekte hangi hizmeti satın aldığınıza göre değişir.
- İşaretlenen yazışmalar. Otomatik bir sınıflandırıcı bir sohbetin kullanım ilkesini ihlal ettiğine karar verirse, veri tutma süresi değişir. Anthropic’in yayımlanmış şartlarına göre, ihlal olarak işaretlenen girdiler ve çıktılar iki yıla kadar, bunlara eklenen güven ve emniyet sınıflandırma puanları ise yedi yıla kadar tutulabilir. Sınıflandırıcılar hata yapar: kendi savunmasını sınayan bir güvenlik ekibi ya da kimya hakkında soru soran bir araştırmacı, birini tetikleyebilir. Veri tutma ilkeleri genellikle bunun ne zaman olduğunu size bildirmeyi taahhüt etmez.
- Verileriniz hakkındaki veriler. Yazışmanın kendisi silinse bile, onunla ilgili kayıtlar ayakta kalabilir: sınıflandırıcı puanları, hesap ve kullanıcı tanımlayıcıları, zaman damgaları, kullanım hacimleri, hangi araçların veya bağlayıcıların çağrıldığı. Bu, şirketinizin nasıl çalıştığına dair ayrıntılı bir tablo oluşturmak için yeterlidir. Aynı zamanda tam da Ulusal Güvenlik Mektubu’nun talep edebileceği türden bir kayıttır.
- Geri bildirim düğmeleri. Bir başparmak yukarı ya da aşağı işareti(yeni pencere), tüm yazışmayı da beraberinde gönderir. Anthropic, geri bildirim veya hata bildirimi yoluyla gönderilen verileri beş yıl boyunca tutar.
- Dosyalar, bellek ve ajanlar. ZDR genellikle model çağrısını kapsar, onun etrafını saran özellikleri değil. Yüklenen dosyalar, vektör depoları, bellek, kaydedilen sohbetler, bağlayıcılar ve ajan oturumları siz silene kadar saklanır. Örneğin Anthropic’in kendi ilkesi, Files API’si gibi “kontrolünüz altında daha uzun veri tutma” içeren hizmetleri kapsam dışı bırakır.
- Kişisel hesaplar. Personeliniz yapay zekayı kişisel tarifeler üzerinden kullanırsa, şirketinizin verileri tüketici şartlarına tabi olur. 2025’in sonlarında güncellenen tüketici şartlarına göre, sohbetlerinin eğitim için kullanılmasına izin veren Anthropic kullanıcılarının sohbetleri beş yıla kadar tutulur.
Silme sözleri neredeyse her zaman güvenlik soruşturmaları ve yasal yükümlülükler için istisnalarla, yani “neredeyse tüm durumlarda” ibaresiyle son bulur. Verilerinizin en uzun süre kaldığı yer de bu istisnalardır.
Asıl risk, şartların kendisidir
Anthropic ilkesini değiştirdi: en yeni modelleri Fable’ın veri tutma şartı olmadan sunuluyor ve EFS yolda. Ancak tüm bu değişiklikler, bir tedarikçinin şartları tek başına değiştirebileceğini ve hâlihazırda yaptığı her anlaşmadan geri dönebileceğini kanıtlıyor.
Kullandığınız yapay zeka tedarikçisi, verilerinizin nasıl işleneceğine ilişkin şartları belirler ve bunları istediği zaman yeniden yazabilir.
Bu yüzden bazı şirketler hassas yapay zeka çalışmalarını şirket içinde tutmaya karar verdi. Fortune’un haberine göre, Fable duyurusunun ardından güvenlik yazılımı şirketi Cinder, sıradan şirketlerden açık modelleri kendilerinin nasıl çalıştırabileceğine dair soruların arttığını gördü.
Yine de bu karmaşık altyapıyı üstlenmek hâlâ nadir. Menlo Ventures(yeni pencere), 2025’in sonunda açık kaynaklı modellerin kurumsal LLM kullanımının %11’ini oluşturduğunu tahmin etti; bu oran bir önceki yıl %19’du. Üstelik bu, bu yaz yaşanan tepkilerden önceydi.
İşletmeler, bir modeli kendileri çalıştırdıklarında güvenliğin kendi sorumlulukları haline geldiğini biliyor. Bu yükü üstlenebilecek fazla şirket yok.
Yapay zeka tedarikçinize sormanız gereken beş soru
Bir envanterle başlayın: kullanımdaki her yapay zeka aracını listeleyin ve her kişinin hangi kademede ve hangi hesapta, şirket mi kişisel mi, olduğunu not edin. Ardından her tedarikçiye şunu sorun:
- Bizim kadememizde tam olarak neler tutuluyor ve hangi modeller ile özellikler için? ZDR’nin mevcut modellerin yanı sıra yeni modelleri de kapsayıp kapsamadığını ve yalnızca temel API çağrısını değil, yüklenen dosyaları, belleği, bağlayıcıları, ajanları ve geri bildirimi de kapsayıp kapsamadığını sorun.
- Kötüye kullanım izleme neleri, ne kadar süreyle tutuyor ve bir işaret bu süreyi uzatıyor mu? İşaretlenen içeriği kimin incelediğini, bir insanın bunu okuyup okuyamadığını ve yazışmalarınızdan biri işaretlendiğinde size bildirilip bildirilmeyeceğini sorun.
- Yazışma silindiğinde neler ayakta kalıyor? Sınıflandırıcı puanlarını, üst verileri, iş ortakları ve yükleniciler tarafından tutulan günlükleri ve yedekleri sorun.
- Tutulan verilere kimler erişebilir ve hangi hükümetler bunları talep edebilir? Çalışanların ve yüklenicilerin bunları okuyup okuyamayacağını sorun. Verileriniz nerede saklanıyor olursa olsun, tedarikçinin veya bulut sağlayıcılarından herhangi birinin CLOUD Act’e tabi olup olmadığını sorun. Bir mahkeme celbinden veya yasal muhafaza kararından haberdar edilip edilmeyeceğinizi ve tedarikçinin, Ulusal Güvenlik Mektupları dahil olmak üzere aldığı hükümet taleplerinin sayısını yayımlayıp yayımlamadığını sorun. New York Times kararı, ücretli Team tarifelerindeki silinmiş sohbetleri aylarca tuttu.
- Bu şartları değiştirebilir misiniz ve ne kadar önceden bildirimle? ZDR anlaşmanızın gelecekteki modelleri bağlayıp bağlamadığını sorun. Haziran’da Anthropic’in yeni veri tutma kuralı, en yeni modellerindeki mevcut anlaşmaları modellerin piyasaya sürüldüğü günden itibaren geçersiz kıldı.
- Ürününüzü tam da kayıt tutmadığınız için seçen müşteriler konusunda ne yapıyorsunuz? Kötü niyetli aktörler, kurumsal şirketlerle aynı nedenle sıfır veri tutmaya yöneliyor. Anthropic’in eylül ayına ait tehdit istihbaratı raporu, bölgesel engelleri aşmak için trafiği ABD altyapısı üzerinden tünelleten ve kısıtlı araştırma taleplerini yönlendirmek için bir ZDR hizmeti kullanan bir platformu anlatıyor. İncelenecek bir arşiv olmadığında kötüye kullanımın nasıl yakalandığına dair, günlük tutacak hiçbir şeyi olmayanlar dahil, her güvenilir tedarikçinin bir yanıtı olmalı. Bunu açıklayamıyorlarsa, bu dikkat çekicidir.
Güvenli bir yapay zeka seçin
Lumo’yu, gizlilik içinde çalışmak ve bu sorulara iyi yanıtlar verebilmek isteyen işletmeler için geliştirdik. Lumo yazışmalarınızın günlüklerini tutmaz ve bu, üst düzey sözleşmelere ayrılmış bir özellik değil, her kullanıcı için varsayılandır.
Kaydetmeyi seçtiğiniz sohbetler sıfır erişimli şifreleme ile korunur; böylece bunların şifresini yalnızca siz kendi aygıtınızda çözebilirsiniz ve Proton bunları okuyamaz, teslim edemez veya inceleyemez.
Lumo, yazışmalarınızla eğitim yapmaz ve ABD yargı süreçleri yerine İsviçre ile AB hukukuna tabi olan Proton’un Avrupa’daki veri merkezlerinde açık kaynaklı modeller üzerinde çalışır. Proton, en ileri modeller geliştirerek değil aboneliklerle finanse edildiği için verilerinizden öğrenmek için hiçbir nedenimiz yok.
