Waarom “zero data retention” uw bedrijfsgegevens misschien niet beschermt

Als u hebt getwijfeld om eigen kennis of klantgegevens te delen met OpenAI of Anthropic, bent u niet de enige. Gegevensprivacy is een beslissende factor geworden voor bedrijven die een AI-leverancier kiezen. Fortune meldde(nieuw venster) deze week dat zero data retention (ZDR) nu het terrein is waarop labs aan de frontlinie van AI-innovatie met elkaar concurreren. De belofte van ZDR is simpel: de leverancier verwerkt uw prompt, geeft een antwoord terug en bewaart daar geen registratie van. In de praktijk is ZDR echter voorbehouden aan klanten in de hoogste segmenten. Er kleven ook uitzonderingen aan (daarover later meer), wat betekent dat een leverancier zijn eigen beleid binnen enkele weken naast zich neer kan leggen.

Hoe het zover is gekomen

Op 9 juni lanceerde Anthropic zijn krachtigste modellen, Fable 5 en Mythos 5, met een verplichte retentietermijn van 30 dagen voor al het verkeer. Die gold op elk platform waarop de modellen draaien, waaronder AWS Bedrock en Google Vertex AI, en ging voorbij aan zero retention-overeenkomsten die sommige bedrijven al hadden ondertekend. Anthropic zei dat de gegevens nodig waren om misbruik op te sporen, niet zouden worden gebruikt voor training en na 30 dagen zouden worden verwijderd, “in bijna alle gevallen”.

Bedrijven pikten dat niet. Binnen een dag beperkte Microsoft de toegang van zijn eigen medewerkers tot Fable(nieuw venster) terwijl zijn juristen de voorwaarden bestudeerden. Nvidia beperkte het gebruik van Anthropic-modellen(nieuw venster) tot werk met een lagere gevoeligheid en leunde intern op zijn eigen Nemotron-modellen. Palantir weigerde Anthropic-modellen aan te bieden(nieuw venster) via zijn software totdat Anthropic onherroepelijke zero retention garandeert. Booz Allen Hamilton(nieuw venster), het Amerikaanse adviesbureau dat veel werk doet voor defensie- en inlichtingendiensten, verbood medewerkers het commerciële model te gebruiken voor eigen werk op het gebied van cyberbeveiliging.

Een maand later waarschuwden Microsoft-ceo Satya Nadella(nieuw venster) en Palantir-ceo Alex Karp(nieuw venster) bedrijven publiekelijk voor afhankelijkheid van frontier-AI. “U betaalt in feite twee keer voor intelligentie,” zei Nadella, “eerst met geld, en daarna met iets nog waardevollers: de eigen kennis die u moet prijsgeven om die intelligentie nuttig te maken.”

Leveranciers wedijveren nu om de schade te herstellen. Op 19 augustus bevestigde OpenAI volledige zero data retention(nieuw venster) voor in aanmerking komende zakelijke klanten en API-klanten op zijn frontiermodellen. Het bedrijf gaf een voorbeeld van Private Safety Processing, een ontwerp waarbij content voor in aanmerking komende klanten op infrastructuur blijft die de klant zelf beheert, of op OpenAI-infrastructuur staat die is versleuteld met sleutels die OpenAI niet bezit. Geautomatiseerde systemen scannen die content en geven een beperkt signaal terug dat de categorie en de ernst van de activiteit beschrijft.

Op 1 september kondigde Anthropic Enterprise Frontier Safeguards(nieuw venster) aan, oftewel EFS. Dit slaat gegevens voor misbruikmonitoring op in de eigen cloudaccount van de klant, met de eigen encryptiesleutels van de klant, in plaats van bij Anthropic. EFS was bij de aankondiging nog niet beschikbaar en wordt later dit najaar gefaseerd uitgerold, op Enterprise-abonnementen. In de tussentijd krijgen de klanten die Anthropic geschikt acht ZDR op Fable als overbrugging.

Beide oplossingen behouden de monitoring. Waar de gegevens staan en wie ze kan lezen, is misschien veranderd, maar geen van beide AI-labs heeft toegezegd de gegevens te verwijderen.

Waarom gegevensretentie een breekpunt is geworden

Bedrijven die zakelijke AI invoerden, accepteerden retentievoorwaarden in de veronderstelling dat hun gegevens kort werden bewaard, alleen werden gebruikt om misbruik op te sporen en nooit voor training. Vier dingen ondergroeven die veronderstelling.

Een rechtbank kan een verwijderbelofte naast zich neerleggen. In mei 2025 dwong een bewaringsbevel in de rechtszaak van The New York Times(nieuw venster) OpenAI om de uitvoerlogboeken van ChatGPT en de API voor onbepaalde tijd te bewaren, inclusief verwijderde chats en chats in het betaalde Team-abonnement. Het bevel duurde ongeveer vier maanden en een deel van die gegevens wordt nog steeds bewaard. API-klanten met ZDR hadden er geen last van, omdat hun gegevens nooit werden opgeslagen. Maar zodra een leverancier een kopie bewaart, bepaalt een rechtbank hoe lang die bestaat.

De Amerikaanse wet reikt tot uw gegevens, waar ze ook staan. Op grond van de CLOUD Act kunnen Amerikaanse autoriteiten een Amerikaans bedrijf dwingen gegevens te overhandigen waarover het beschikt, die het onder zich heeft of die het beheert, zelfs als die gegevens in een Europees datacenter staan. Een optie voor EU-gegevensresidentie bij een Amerikaanse leverancier verandert waar uw gegevens worden opgeslagen, niet welke overheid ze kan opeisen. Partners en aannemers maken deel uit van dit probleem, het is geen voetnoot: de 30-dagenregel van Anthropic gold ook op AWS en Google Cloud, en OpenAI zegt dat gespecialiseerde externe aannemers toegang kunnen krijgen tot gesprekken voor ondersteuning, onderzoek naar misbruik en naleving van de wet. Encryptiesleutels in handen van de klant beperken wat een cloudprovider kan overhandigen, maar ze halen de provider niet uit de Amerikaanse rechtsmacht.

De FBI kan ook National Security Letters uitvaardigen zonder goedkeuring van een rechter. Daarmee worden abonnee- en transactiegegevens opgevraagd: wie de dienst gebruikte, wanneer en hoeveel, in plaats van de inhoud van gesprekken. Ze gaan meestal gepaard met een zwijgbevel, waardoor de leverancier u mogelijk niets mag vertellen. Daarom zijn metagegevens belangrijk, zelfs wanneer de inhoud is verwijderd.

De Amerikaanse overheid kan het model ook gewoon uitschakelen. Drie dagen na de lancering op 9 juni verbood een brief van het Amerikaanse ministerie van Handel de toegang tot Fable 5 en Mythos 5 voor niet-Amerikanen. Anthropic trok de toegang van klanten wereldwijd in totdat de beperkingen rond 30 juni werden opgeheven. Ongeveer drie weken lang was het meest capabele model op de markt buiten de Verenigde Staten niet beschikbaar, omdat een Amerikaanse instantie besloot dat het zo moest zijn. Geen enkele voorwaarde over gegevensverwerking, hoe goed opgesteld ook, beschermt daartegen. Beschikbaarheid is ook een juridisch risico, en Europese kopers zijn het als zodanig gaan behandelen: in een enquête van Proton onder 1 500 Europese bedrijfsleiders die dit jaar is gepubliceerd, zei 74% zich zorgen te maken dat een Amerikaanse autoriteit een leverancier kan opdragen hun toegang af te snijden.

Retentie werd de prijs van toegang. Een ZDR-contract dat een bedrijf had onderhandeld, bood geen bescherming bij het model dat het het liefst wilde gebruiken. Bedrijven die gebonden zijn aan klantvertrouwelijkheid of sectorspecifieke regelgeving moesten kiezen tussen het beste model en hun eigen verplichtingen.

Een onderscheid dat de moeite waard is: “we trainen er niet op” is niet hetzelfde als “we leren er niet van”. Een leverancier die uw prompts bewaart, kan ze nog steeds bestuderen: welke taken u automatiseert, hoe uw workflows eruitzien. Beveiligingsexperts die door Fortune worden aangehaald, zeggen dat AI-bedrijven dit soort inzichten kunnen gebruiken om toekomstige producten te verbeteren zonder direct op de gegevens te trainen. Dat kan een leverancier helpen iets te bouwen dat met uw product concurreert.

Alle uitzonderingen onder zero retention

Het getal in de kop is zelden het hele beleid. Lees de retentievoorwaarden en steeds weer komen dezelfde uitzonderingen terug.

• Misbruikmonitoring. De meeste AI-API’s bewaren prompts en uitvoer standaard, zodat ze kunnen scannen op misbruik, doorgaans ongeveer 30 dagen, soms met menselijke beoordelaars die ze kunnen lezen. Misbruikmonitoring was precies de rechtvaardiging voor de 30-dagenregel van Anthropic(nieuw venster), en het is de reden dat u ZDR moet aanvragen. De huidige gepubliceerde standaardwaarden: OpenAI API, 30 dagen voor misbruikmonitoring; Azure OpenAI, 30 dagen opgeslagen in de omgeving van Microsoft, waarbij menselijke beoordeling beperkt blijft tot al gemarkeerde content en alleen kan worden verwijderd na goedkeuring voor aangepaste misbruikmonitoring, waarvoor een enterpriseovereenkomst nodig is; de betaalde Gemini Developer API van Google, standaard 55 dagen, instelbaar tot 7, 14 of 28 dagen, terwijl Vertex AI 30 dagen aanhoudt. Het aantal hangt ervan af welk oppervlak u feitelijk inkoopt.
• Gemarkeerde gesprekken. Als een geautomatiseerde classificator beslist dat een chat het gebruiksbeleid schendt, verandert de retentieklok. Volgens de gepubliceerde voorwaarden van Anthropic kunnen invoer en uitvoer die als schending zijn gemarkeerd tot twee jaar worden bewaard, en de trust-en-safety-classificatiescores die eraan hangen tot zeven jaar. Classificatoren maken fouten: een beveiligingsteam dat zijn eigen verdediging test, of een onderzoeker die naar chemie vraagt, kan er een triggeren. Retentiebeleid belooft doorgaans niet dat u wordt verteld wanneer dat gebeurt.
• Gegevens over uw gegevens. Zelfs wanneer het gesprek zelf wordt verwijderd, kunnen registraties erover blijven bestaan: classificatorscores, account- en gebruikersidentificaties, tijdstempels, gebruiksvolumes, welke tools of connectors zijn aangeroepen. Dat is genoeg om een gedetailleerd beeld te krijgen van hoe uw bedrijf werkt. Het is ook precies het soort registratie dat een National Security Letter kan opeisen.
• Feedbackknoppen. Een duim omhoog of omlaag(nieuw venster) stuurt het hele gesprek mee. Anthropic bewaart gegevens die via feedback of bugrapporten worden ingediend, vijf jaar.
• Bestanden, geheugen en agents. ZDR dekt doorgaans de modelaanroep, niet de functies eromheen. Geüploade bestanden, vectorstores, geheugen, opgeslagen chats, connectors en agentsessies worden opgeslagen tot u ze verwijdert. Het eigen beleid van Anthropic sluit bijvoorbeeld diensten uit “met een langere retentie waar u zelf controle over hebt”, zoals de Files API.
• Persoonlijke accounts. Als medewerkers AI gebruiken op persoonlijke abonnementen, vallen de gegevens van uw bedrijf onder consumentenvoorwaarden. Volgens de consumentenvoorwaarden die eind 2025 zijn bijgewerkt, worden chats van Anthropic-gebruikers die toestaan dat hun chats voor training worden gebruikt, tot vijf jaar bewaard.

Verwijderbeloftes eindigen bijna altijd met uitzonderingen voor veiligheidsonderzoeken en wettelijke verplichtingen, de clausule “in bijna alle gevallen”. Juist in die uitzonderingen blijven uw gegevens het langst staan.

De voorwaarden zelf zijn het risico

Anthropic heeft zijn beleid gewijzigd: zijn nieuwste modellen komen zonder de retentie-eis van Fable, en EFS is onderweg. Maar al deze wijzigingen bewijzen dat een leverancier de voorwaarden op eigen initiatief kan veranderen en kan terugkomen op elke overeenkomst die hij al heeft gesloten.

De AI-leverancier die u gebruikt, bepaalt de voorwaarden voor de omgang met uw gegevens en kan ze naar believen herschrijven.

Daarom hebben sommige bedrijven besloten gevoelig AI-werk liever intern te houden. In het rapport van Fortune staat dat het beveiligingssoftwarebedrijf Cinder na de aankondiging over Fable een piek zag in gewone bedrijven die vroegen hoe ze open modellen zelf kunnen draaien.

Toch is het nog zeldzaam om die complexe infrastructuur zelf op te zetten. Menlo Ventures(nieuw venster) schatte dat open source-modellen eind 2025 goed waren voor 11% van het zakelijke LLM-gebruik, tegen 19% een jaar eerder. En dat was nog vóór de tegenreactie van deze zomer.

Bedrijven weten dat de beveiliging hun verantwoordelijkheid wordt zodra ze een model zelf draaien. Niet veel bedrijven kunnen die last dragen.

Vijf vragen om uw AI-leverancier te stellen

Begin met een inventarisatie: maak een lijst van elke AI-tool die in gebruik is en noteer op welk niveau en op welk account, zakelijk of persoonlijk, elke medewerker zit. Stel vervolgens elke leverancier de volgende vragen:

1. Wat wordt er precies bewaard op ons niveau, en voor welke modellen en functies? Vraag of ZDR ook nieuwe modellen dekt naast de huidige, en of het geüploade bestanden, geheugen, connectors, agents en feedback dekt, niet alleen de basisaanroep van de API.
2. Wat bewaart misbruikmonitoring, hoe lang, en verlengt een markering die termijn? Vraag wie gemarkeerde content beoordeelt, of een mens die kan lezen, en of u wordt verteld wanneer een van uw gesprekken wordt gemarkeerd.
3. Wat blijft er over als het gesprek is verwijderd? Vraag naar classificatorscores, metagegevens, logboeken die partners en aannemers bijhouden, en back-ups.
4. Wie heeft toegang tot bewaarde gegevens, en welke overheden kunnen ze opeisen? Vraag of medewerkers en aannemers ze kunnen lezen. Vraag of de leverancier of een van zijn cloudproviders onder de CLOUD Act valt, ongeacht waar uw gegevens zijn opgeslagen. Vraag of u op de hoogte wordt gesteld van een dagvaarding of een juridische bewaarplicht, en of de leverancier publiceert hoeveel overheidsverzoeken hij ontvangt, inclusief National Security Letters. Het bevel in de zaak van The New York Times hield verwijderde chats maandenlang vast op betaalde Team-abonnementen.
5. Kunt u deze voorwaarden wijzigen, en met hoeveel voorafgaande kennisgeving? Vraag of uw ZDR-overeenkomst toekomstige modellen bindt. In juni ging de nieuwe retentieregel van Anthropic vanaf de dag van de lancering voorbij aan bestaande overeenkomsten voor zijn nieuwste modellen.
6. Wat doet u met klanten die juist voor uw product kiezen omdat u geen registraties bijhoudt? Tegenstanders kiezen om dezelfde reden voor zero retention als ondernemingen. Het dreigingsinformatierapport van Anthropic uit september beschrijft een platform dat verkeer via Amerikaanse infrastructuur tunnelde om regionale blokkades te omzeilen en een ZDR-dienst gebruikte om beperkte onderzoeksverzoeken te routeren. Elke geloofwaardige leverancier, ook een die niets te loggen heeft, moet een antwoord hebben op de vraag hoe misbruik wordt opgespoord als er geen archief is om te inspecteren. Als ze dat niet kunnen onderbouwen, is dat opvallend.

Kies een privé-AI

We hebben Lumo gebouwd voor bedrijven die vertrouwelijk willen werken en goede antwoorden op die vragen willen hebben. Lumo bewaart geen logboeken van uw gesprekken, en dat is de standaard voor elke gebruiker, geen functie die is voorbehouden aan topcontracten.

Chats die u kiest op te slaan, zijn beveiligd met zero-access-versleuteling, zodat alleen u ze op uw apparaat kunt ontsleutelen. Proton kan ze niet lezen, niet overhandigen en niet bestuderen.

Lumo traint niet op uw gesprekken en draait op open source-modellen in de Europese datacenters van Proton, onder Zwitsers en EU-recht in plaats van Amerikaanse rechtsprocedures. En omdat Proton wordt gefinancierd door abonnementen en niet door het bouwen van frontiermodellen, hebben we geen enkele reden om van uw gegevens te leren.

Meer informatie over Lumo