Nếu bạn đã phải cân nhắc kỹ trước khi chia sẻ kiến thức độc quyền hay dữ liệu khách hàng với OpenAI hoặc Anthropic, thì bạn không đơn độc. Quyền riêng tư dữ liệu đã trở thành yếu tố quyết định đối với các doanh nghiệp khi chọn nhà cung cấp AI. Fortune đưa tin(cửa sổ mới) trong tuần này rằng không lưu giữ dữ liệu (ZDR) hiện là lĩnh vực mà các phòng thí nghiệm ở tuyến đầu đổi mới AI đang cạnh tranh. Lời hứa của ZDR rất đơn giản: nhà cung cấp xử lý prompt của bạn, trả về câu trả lời và không lưu lại bản ghi nào. Tuy nhiên, trên thực tế, ZDR chỉ dành riêng cho các khách hàng cao cấp nhất. Nó cũng đi kèm những ngoại lệ (sẽ nói rõ hơn ở phần sau), nghĩa là nhà cung cấp có thể ghi đè chính sách của chính mình chỉ trong vài tuần.
Mọi chuyện đã diễn ra như thế nào
Vào ngày 9/6, Anthropic ra mắt các mô hình mạnh nhất của mình là Fable 5 và Mythos 5, kèm yêu cầu lưu giữ bắt buộc 30 ngày đối với toàn bộ lưu lượng. Quy định này áp dụng trên mọi nền tảng mà các mô hình chạy, gồm cả AWS Bedrock và Google Vertex AI, và ghi đè các thỏa thuận không lưu giữ mà một số doanh nghiệp đã ký. Anthropic cho biết dữ liệu là cần thiết để phát hiện hành vi lạm dụng, sẽ không được dùng để huấn luyện và sẽ bị xóa sau 30 ngày “trong hầu hết các trường hợp”.
Các doanh nghiệp không tin vào điều đó. Trong vòng một ngày, Microsoft đã hạn chế quyền truy cập của chính nhân viên vào Fable(cửa sổ mới) trong khi các luật sư của họ xem xét các điều khoản. Nvidia giới hạn việc sử dụng các mô hình Anthropic(cửa sổ mới) cho những công việc ít nhạy cảm hơn và dựa vào các mô hình Nemotron của riêng mình trong nội bộ. Palantir từ chối cung cấp các mô hình Anthropic(cửa sổ mới) qua phần mềm của mình cho đến khi Anthropic đảm bảo việc không lưu giữ không thể thu hồi. Booz Allen Hamilton(cửa sổ mới), công ty tư vấn của Hoa Kỳ thực hiện phần lớn công việc cho các cơ quan quốc phòng và tình báo, đã cấm nhân viên sử dụng mô hình thương mại cho công việc an ninh mạng độc quyền.
Một tháng sau, CEO Microsoft Satya Nadella(cửa sổ mới) và CEO Palantir Alex Karp(cửa sổ mới) đã công khai cảnh báo các doanh nghiệp về việc phụ thuộc vào AI tiên tiến. “Về cơ bản, bạn phải trả tiền cho trí tuệ hai lần”, Nadella nói, “một lần bằng tiền, và một lần nữa bằng thứ thậm chí còn giá trị hơn: kiến thức độc quyền mà bạn buộc phải tiết lộ để trí tuệ đó trở nên hữu ích.”
Các nhà cung cấp giờ đang cạnh tranh để khắc phục thiệt hại. Vào ngày 19/8, OpenAI tái khẳng định cam kết không lưu giữ dữ liệu hoàn toàn(cửa sổ mới) cho các khách hàng doanh nghiệp và khách hàng API đủ điều kiện trên các mô hình tiên tiến của mình. Công ty đã giới thiệu trước Private Safety Processing, một thiết kế trong đó nội dung của khách hàng đủ điều kiện nằm trên hạ tầng do khách hàng kiểm soát, hoặc nằm trên hạ tầng OpenAI được mã hóa bằng những khóa mà OpenAI không nắm giữ. Các hệ thống tự động quét nội dung đó và trả về một tín hiệu hẹp mô tả loại và mức độ nghiêm trọng của hoạt động.
Vào ngày 1/9, Anthropic công bố Enterprise Frontier Safeguards(cửa sổ mới), gọi tắt là EFS, lưu trữ dữ liệu giám sát lạm dụng trong tài khoản đám mây của chính khách hàng, dưới các khóa mã hóa của chính khách hàng thay vì của Anthropic. EFS chưa có sẵn tại thời điểm công bố và sẽ được triển khai theo từng giai đoạn vào cuối mùa thu này, trên các gói Enterprise. Trong thời gian chờ đợi, những khách hàng mà Anthropic xem là đủ điều kiện sẽ được cấp ZDR trên Fable như một giải pháp tạm thời.
Cả hai giải pháp đều duy trì hoạt động giám sát. Vị trí lưu các bản ghi và ai có thể đọc chúng có thể đã thay đổi, nhưng cả hai phòng thí nghiệm AI đều không cam kết xóa các bản ghi đó.
Vì sao lưu giữ dữ liệu đã trở thành yếu tố phá vỡ thỏa thuận
Các doanh nghiệp áp dụng AI doanh nghiệp đã chấp nhận các điều khoản lưu giữ với hiểu biết rằng dữ liệu của họ chỉ được lưu trong thời gian ngắn, chỉ dùng để phát hiện hành vi lạm dụng và không bao giờ dùng để huấn luyện. Bốn điều đã làm lung lay hiểu biết đó.
Tòa án có thể ghi đè cam kết xóa dữ liệu. Vào tháng 5/2025, một lệnh bảo toàn trong vụ kiện của New York Times(cửa sổ mới) đã buộc OpenAI phải giữ nhật ký đầu ra của ChatGPT và API vô thời hạn, bao gồm cả các cuộc trò chuyện đã xóa và các cuộc trò chuyện trên gói Team trả phí. Lệnh này kéo dài khoảng bốn tháng và một phần dữ liệu đó vẫn đang được giữ. Các khách hàng API có ZDR không bị ảnh hưởng, vì dữ liệu của họ chưa bao giờ được lưu trữ. Nhưng một khi nhà cung cấp giữ lại một bản sao, tòa án sẽ quyết định dữ liệu đó tồn tại bao lâu.
Luật Hoa Kỳ vươn tới dữ liệu của bạn dù nó nằm ở đâu. Theo Đạo luật CLOUD, nhà chức trách Hoa Kỳ có thể buộc một công ty Hoa Kỳ giao nộp dữ liệu mà công ty này sở hữu, đang giữ hoặc kiểm soát, ngay cả khi dữ liệu đó nằm trong một trung tâm dữ liệu ở châu Âu. Tùy chọn lưu trú dữ liệu tại EU của một nhà cung cấp Hoa Kỳ chỉ thay đổi nơi lưu dữ liệu của bạn, chứ không thay đổi việc chính phủ nào có thể yêu cầu dữ liệu đó. Các đối tác và nhà thầu cũng là một phần của vấn đề này, chứ không phải một chú thích nhỏ: quy định 30 ngày của Anthropic cũng áp dụng trên AWS và Google Cloud, và OpenAI cho biết các nhà thầu bên thứ ba chuyên biệt có thể truy cập hội thoại để hỗ trợ, điều tra lạm dụng và tuân thủ pháp lý. Các khóa mã hóa do khách hàng nắm giữ hạn chế những gì nhà cung cấp đám mây có thể giao nộp, nhưng không đưa nhà cung cấp ra khỏi thẩm quyền của Hoa Kỳ.
FBI cũng có thể ban hành Thư An ninh Quốc gia mà không cần sự phê duyệt của thẩm phán. Những thư này yêu cầu các bản ghi về thuê bao và giao dịch, tức là ai đã dùng dịch vụ, khi nào và bao nhiêu, chứ không phải nội dung của các hội thoại. Chúng thường kèm lệnh cấm tiết lộ, nên nhà cung cấp có thể bị cấm thông báo cho bạn. Đó là lý do siêu dữ liệu quan trọng ngay cả khi nội dung đã bị xóa.
Chính phủ Hoa Kỳ cũng có thể chỉ cần tắt mô hình. Ba ngày sau khi ra mắt ngày 9/6, một lá thư từ Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã cấm quyền truy cập vào Fable 5 và Mythos 5 đối với những người không phải công dân Hoa Kỳ. Anthropic đã thu hồi quyền truy cập của khách hàng trên toàn thế giới cho đến khi các biện pháp kiểm soát được dỡ bỏ vào khoảng ngày 30/6. Trong khoảng ba tuần, mô hình mạnh nhất trên thị trường không thể truy cập được bên ngoài Hoa Kỳ vì một cơ quan Hoa Kỳ quyết định như vậy. Không điều khoản xử lý dữ liệu nào, dù được soạn thảo tốt đến đâu, có thể bảo vệ trước điều đó. Tính sẵn có cũng là một rủi ro về thẩm quyền pháp lý, và người mua châu Âu đã bắt đầu coi đó là như vậy: trong một khảo sát của Proton với 1.500 lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu công bố năm nay, 74% cho biết họ lo ngại rằng nhà chức trách Hoa Kỳ có thể ra lệnh buộc nhà cung cấp cắt quyền truy cập của họ.
Lưu giữ dữ liệu đã trở thành cái giá của quyền truy cập. Một hợp đồng ZDR mà doanh nghiệp đã đàm phán không bảo vệ họ trên mô hình mà họ muốn dùng nhất. Các công ty bị ràng buộc bởi bảo mật khách hàng hoặc quy định của ngành phải lựa chọn giữa mô hình tốt nhất và nghĩa vụ của chính mình.
Một điểm khác biệt đáng ghi nhớ: “chúng tôi không huấn luyện trên đó” không giống với “chúng tôi không học từ đó”. Một nhà cung cấp giữ lại các prompt của bạn vẫn có thể nghiên cứu chúng, xem bạn tự động hóa những tác vụ nào, quy trình làm việc của bạn trông ra sao. Các chuyên gia bảo mật được Fortune trích dẫn cho biết các công ty AI có thể dùng những hiểu biết như vậy để cải thiện sản phẩm trong tương lai mà không cần huấn luyện trực tiếp trên dữ liệu. Điều đó có thể giúp một nhà cung cấp xây dựng thứ cạnh tranh với sản phẩm của bạn.
Tất cả các ngoại lệ trong chính sách không lưu giữ
Con số được nêu trên tiêu đề hiếm khi phản ánh toàn bộ chính sách. Đọc các điều khoản lưu giữ, bạn sẽ thấy những ngoại lệ giống nhau lặp đi lặp lại.
- Giám sát lạm dụng. Hầu hết các API AI mặc định giữ lại prompt và đầu ra để có thể quét tìm hành vi lạm dụng, thường trong khoảng 30 ngày, đôi khi có cả người đánh giá có thể đọc chúng. Giám sát lạm dụng chính là lý do biện minh cho quy định 30 ngày của Anthropic(cửa sổ mới), và đó là lý do bạn phải đăng ký ZDR. Các mặc định hiện được công bố: OpenAI API, 30 ngày cho giám sát lạm dụng; Azure OpenAI, 30 ngày lưu trữ trong môi trường của Microsoft với việc đánh giá thủ công chỉ giới hạn ở nội dung đã bị gắn cờ, chỉ có thể xóa khi được phê duyệt cho chế độ giám sát lạm dụng đã sửa đổi, vốn yêu cầu một thỏa thuận doanh nghiệp; Gemini Developer API trả phí của Google, 55 ngày theo mặc định, có thể điều chỉnh xuống 7, 14 hoặc 28 ngày, trong khi Vertex AI chạy 30 ngày. Con số phụ thuộc vào dịch vụ cụ thể mà bạn thực sự mua.
- Hội thoại bị gắn cờ. Nếu một bộ phân loại tự động quyết định rằng một cuộc trò chuyện vi phạm chính sách sử dụng, đồng hồ lưu giữ sẽ thay đổi. Theo các điều khoản đã công bố của Anthropic, đầu vào và đầu ra bị gắn cờ là vi phạm có thể được giữ tới hai năm, và điểm phân loại tin cậy và an toàn gắn với chúng có thể được giữ tới bảy năm. Các bộ phân loại có thể mắc sai lầm: một nhóm bảo mật đang kiểm tra hệ thống phòng vệ của chính mình, hoặc một nhà nghiên cứu hỏi về hóa học, đều có thể vô tình kích hoạt. Các chính sách lưu giữ thường không hứa sẽ thông báo cho bạn khi điều đó xảy ra.
- Dữ liệu về dữ liệu của bạn. Ngay cả khi hội thoại đã bị xóa, các bản ghi về nó vẫn có thể tồn tại: điểm phân loại, mã định danh tài khoản và người dùng, dấu thời gian, khối lượng sử dụng, những công cụ hay trình kết nối đã được gọi. Như vậy là đủ để dựng nên một bức tranh chi tiết về cách công ty bạn vận hành. Đó cũng đúng là loại bản ghi mà Thư An ninh Quốc gia có thể yêu cầu.
- Nút phản hồi. Một lượt thích hoặc không thích(cửa sổ mới) sẽ gửi kèm toàn bộ hội thoại. Anthropic giữ dữ liệu được gửi qua phản hồi hoặc báo cáo lỗi trong năm năm.
- Tệp, bộ nhớ và tác nhân. ZDR thường chỉ bao gồm lệnh gọi mô hình, chứ không bao gồm các tính năng bao quanh nó. Tệp đã tải lên, kho vector, bộ nhớ, cuộc trò chuyện đã lưu, trình kết nối và phiên tác nhân được lưu trữ cho đến khi bạn xóa chúng. Chẳng hạn, chính sách của Anthropic loại trừ các dịch vụ “có thời gian lưu giữ dài hơn do bạn kiểm soát”, như Files API của họ.
- Tài khoản cá nhân. Nếu nhân viên dùng AI trên các gói cá nhân, dữ liệu của công ty bạn sẽ thuộc các điều khoản dành cho người tiêu dùng. Theo các điều khoản dành cho người tiêu dùng được cập nhật vào cuối năm 2025, những người dùng Anthropic cho phép dùng cuộc trò chuyện của mình để huấn luyện sẽ bị giữ chúng tới năm năm.
Các cam kết xóa dữ liệu hầu như luôn kết thúc bằng những ngoại lệ cho điều tra an toàn và nghĩa vụ pháp lý, tức điều khoản “hầu hết các trường hợp”. Chính những ngoại lệ đó là nơi dữ liệu của bạn nằm lại lâu nhất.
Bản thân các điều khoản chính là rủi ro
Anthropic đã thay đổi chính sách của mình: các mô hình mới nhất được phát hành mà không có yêu cầu lưu giữ của Fable, và EFS đang trên đường tới. Nhưng tất cả những thay đổi này chứng minh rằng một nhà cung cấp có thể tự ý thay đổi các điều khoản và không giữ đúng mọi thỏa thuận mà mình đã đưa ra.
Nhà cung cấp AI mà bạn sử dụng quyết định các điều khoản về cách dữ liệu của bạn được xử lý, và họ có thể viết lại chúng bất cứ lúc nào họ muốn.
Đó là lý do một số công ty thay vào đó quyết định giữ các công việc AI nhạy cảm trong nội bộ. Báo cáo của Fortune cho biết sau thông báo về Fable, công ty phần mềm bảo mật Cinder chứng kiến sự gia tăng đột biến các công ty thông thường hỏi cách tự vận hành các mô hình mở.
Tuy nhiên, việc tự đảm nhận hạ tầng phức tạp đó vẫn còn hiếm. Menlo Ventures(cửa sổ mới) ước tính các mô hình mã nguồn mở chiếm 11% mức sử dụng LLM trong doanh nghiệp vào cuối năm 2025, giảm từ 19% của năm trước đó. Và đó là trước làn sóng phản đối của mùa hè này.
Các doanh nghiệp biết rằng khi tự vận hành một mô hình, bảo mật sẽ trở thành trách nhiệm của chính họ. Không nhiều công ty có thể gánh vác trách nhiệm đó.
Năm câu hỏi cần đặt ra cho nhà cung cấp AI của bạn
Hãy bắt đầu bằng một bản kiểm kê: liệt kê mọi công cụ AI đang được dùng, và ghi lại mỗi người đang ở gói nào và dùng tài khoản nào, của công ty hay cá nhân. Sau đó hỏi từng nhà cung cấp:
- Chính xác thì gói của chúng tôi lưu giữ những gì, và cho những mô hình, tính năng nào? Hỏi xem ZDR có bao gồm các mô hình mới cũng như hiện tại không, và liệu nó có bao gồm tệp đã tải lên, bộ nhớ, trình kết nối, tác nhân và phản hồi, chứ không chỉ lệnh gọi API cơ bản.
- Giám sát lạm dụng giữ lại những gì, trong bao lâu, và việc bị gắn cờ có kéo dài thời gian đó không? Hỏi xem ai xem xét nội dung bị gắn cờ, liệu con người có thể đọc nó không, và liệu bạn có được thông báo khi một hội thoại của mình bị gắn cờ không.
- Điều gì còn lại khi hội thoại bị xóa? Hãy hỏi về điểm phân loại, siêu dữ liệu, nhật ký do đối tác và nhà thầu nắm giữ, và các bản sao lưu.
- Ai có thể truy cập dữ liệu được lưu giữ, và những chính phủ nào có thể yêu cầu dữ liệu đó? Hỏi xem nhân viên và nhà thầu có thể đọc nó không. Hỏi xem nhà cung cấp hoặc bất kỳ nhà cung cấp đám mây nào của họ có thuộc phạm vi Đạo luật CLOUD không, bất kể dữ liệu của bạn được lưu ở đâu. Hỏi xem bạn có được thông báo khi có trát đòi hầu tòa hay lệnh bảo toàn pháp lý không, và liệu nhà cung cấp có công bố số lượng yêu cầu từ chính phủ mà họ nhận được, bao gồm cả Thư An ninh Quốc gia, hay không. Lệnh liên quan đến New York Times đã giữ các cuộc trò chuyện đã xóa trên các gói Team trả phí trong nhiều tháng.
- Các bạn có thể thay đổi những điều khoản này không, và báo trước bao lâu? Hỏi xem thỏa thuận ZDR của bạn có ràng buộc các mô hình trong tương lai không. Vào tháng 6, quy định lưu giữ mới của Anthropic đã ghi đè các thỏa thuận hiện có đối với các mô hình mới nhất của họ ngay từ ngày chúng ra mắt.
- Các bạn làm gì với những khách hàng chọn sản phẩm của mình chính vì các bạn không lưu bản ghi nào? Kẻ xấu cũng hướng tới việc không lưu giữ vì lý do giống như các doanh nghiệp. Báo cáo tình báo về mối đe dọa tháng 9 của Anthropic mô tả một nền tảng đã tạo đường hầm đưa lưu lượng qua hạ tầng Hoa Kỳ để né các lệnh chặn theo khu vực và dùng một dịch vụ ZDR để định tuyến các yêu cầu nghiên cứu bị hạn chế. Bất kỳ nhà cung cấp đáng tin nào, kể cả nhà cung cấp không có gì để ghi nhật ký, cũng cần có câu trả lời cho việc làm sao phát hiện hành vi lạm dụng khi không có kho lưu trữ nào để kiểm tra. Nếu họ không thể trình bày rõ điều đó, thì đáng lưu ý.
Chọn một AI riêng tư
Chúng tôi xây dựng Lumo cho những doanh nghiệp muốn làm việc riêng tư và có câu trả lời thỏa đáng cho những câu hỏi đó. Lumo không lưu nhật ký các hội thoại của bạn, và đó là mặc định cho mọi người dùng, chứ không phải tính năng dành riêng cho các hợp đồng cao cấp nhất.
Các cuộc trò chuyện bạn chọn lưu được bảo vệ bằng mã hóa không truy cập, nên chỉ bạn mới có thể giải mã chúng trên thiết bị của mình, và Proton không thể đọc, giao nộp hay nghiên cứu chúng.
Lumo không huấn luyện trên các hội thoại của bạn, và nó chạy trên các mô hình mã nguồn mở trong các trung tâm dữ liệu châu Âu của Proton, theo luật Thụy Sĩ và EU thay vì theo trình tự pháp lý của Hoa Kỳ. Và vì Proton được tài trợ bằng các khoản đăng ký, chứ không phải bằng việc xây dựng các mô hình tiên tiến, nên chúng tôi không có lý do gì để học từ dữ liệu của bạn.
