Europa znalazła się w trudnej i niebezpiecznej sytuacji.
W sierpniu zeszłego roku raport o suwerenności technologicznej Europy firmy Proton ujawnił, że ponad 74% notowanych na giełdzie europejskich firm polega na infrastrukturze USA w zakresie swoich podstawowych usług technologicznych. Niezależnie od tego, czy chodzi o wysyłanie wiadomości, czy obsługę krytycznej infrastruktury w chmurze, Europa powierza swoje cyfrowe przeznaczenie w ręce kilku amerykańskich dostawców usług i rządu, przed którym oni odpowiadają.
Ten raport wydaje się teraz proroczy. W ciągu ostatnich kilku miesięcy w sojuszu północnoatlantyckim pojawiły się podziały dotyczące ceł i terytorium, których kulminacją była niedawna groźba ze strony Waszyngtonu rozbicia samego NATO.
Jak powiedział niedawno dyrektor generalny firmy Proton, Andy Yen, na konferencji technologicznej(nowe okno) we Francji: „Jeśli Trump chce przejąć Grenlandię, nie musi używać siły. Wystarczy, że powie: »Jutro Google, Apple, Microsoft i Amazon przestaną działać w waszym kraju, jeśli nie podpiszecie umowy i nie oddacie mi Grenlandii«. A jeśli tak się stanie, podpiszą ją w ciągu godziny”.
Cyfrowa suwerenność Europy wydawała się nieistotna, dopóki trwał powojenny porządek. Teraz, gdy te fundamenty się trzęsą, rządy przechodzą na technologię i usługi w chmurze, nad którymi mają kontrolę. Francuski rząd ogranicza korzystanie z systemu Windows firmy Microsoft(nowe okno), a inne kraje europejskie podejmują podobne kroki(nowe okno). Z naszej niedawnej ankiety wynika, że europejscy konsumenci dają tym działaniom wsparcie. Prawie trzy czwarte z nich powiedziało nam w ankiecie, że ich społeczeństwo jest o wiele zbyt uzależnione od Stanów Zjednoczonych pod względem technologii.
Ale co to oznacza dla liderów biznesu?
Problem zależności nie jest tylko polityczny. Kiedy Twoje podstawowe systemy opierają się na zagranicznych dostawcach, Twoje krytyczne systemy — wiadomości, pliki, infrastruktura — mogą zostać zakłócone przez odległe decyzje gospodarcze i polityczne.
Dlatego zachęcamy liderów biznesu, aby traktowali swój stos technologiczny nie jako koszt, ale jako inwestycję w kontrolę, odporność i długoterminową niezależność. Przebudowa Twojej firmy to w równym stopniu praktyczne wyzwanie, co zmiana sposobu myślenia.
Oto trzy pytania, które powinieneś sobie zadać:
Czy powinienem inwestować?
Menedżerowie korporacyjni stoją przed strategiczną decyzją dotyczącą ich wewnętrznych narzędzi.
Platformy Big Tech oferują wygodę: są znane, szeroko stosowane i łatwo je uzasadnić jako najbezpieczniejszy wybór. „Nikt nie zostaje zwolniony za kupno sprzętu IBM”, jak głosi powiedzenie. Ale technologia to nie towar. Twój stos technologiczny kształtuje to, jak działa Twoja firma, kto kontroluje Twoje dane i jak odporny jesteś, gdy zmieniają się okoliczności.
Weź pod uwagę: pod koniec pierwszej dekady XXI wieku chiński rząd zdał sobie sprawę, że jest zbyt uzależniony od zagranicznej ropy. Zaczął więc inwestować w tworzenie nowego krajowego przemysłu pojazdów elektrycznych. Prawie dwie dekady później chińscy producenci samochodów produkują około dwa na trzy(nowe okno) pojazdy elektryczne sprzedawane na całym świecie.
Gdyby chińscy decydenci postrzegali samochody jako koszt, kupiliby niezawodne samochody spalinowe z Japonii lub Detroit. Zamiast tego uznali, że technologia motoryzacyjna to inwestycja. Opłaciło się to w postaci potężnego rodzimego przemysłu dla Chin i przystępnych cenowo samochodów wysokiej jakości dla wszystkich.
Twoje decyzje dotyczące zakupów technologii zasługują na głębszą refleksję i długoterminowe myślenie. Rozważając opcje, warto zapytać:
- Czy moi dostawcy usług udostępniają moje wartości i wizję?
- Czy moje dane biznesowe są zawsze odpowiednio zabezpieczone i poufne?
- Czy jeśli zmienią się okoliczności geopolityczne, będę właścicielem swoich danych?
- Czy mój stos technologiczny będzie atutem czy obciążeniem przy poszukiwaniu nowych klientów?
Firmy, które traktują te pytania poważnie, już zamieniają bezpieczeństwo w przewagę konkurencyjną. Nasz Raport o cyberbezpieczeństwie MŚP 2026 firmy Proton wykazał, że korzystanie z bezpiecznych technologii jest przewagą konkurencyjną dla 66% firm. A cena, jaką płacisz za te usługi, może nie być aż tak różna; w rzeczywistości może być nawet tańsze kupowanie u lokalnych dostawców.
Czy to wybielanie pod pozorem cyfrowej suwerenności?
Najpierw był greenwashing(nowe okno). Potem było wybielanie pod pozorem dbania o prywatność. Teraz jest wybielanie pod pozorem cyfrowej suwerenności.
Amerykańskie firmy technologiczne wiedzą, że cyfrowa suwerenność jest ważna dla europejskich firm. Dlatego zarówno Google, jak i Microsoft promują „Suwerenną Chmurę” (Sovereign Cloud) i europejską „granicę danych”, co przywołuje ideę lokalnej kontroli. „Odkryj suwerenną chmurę, w której twój system nie jest zagrożony” — mówi Microsoft.
To niebezpieczny marketing, ponieważ nie jest to do końca prawda. A jedyną rzeczą gorszą od słabego bezpieczeństwa jest fałszywe poczucie bezpieczeństwa.
Nie zyskujesz cyfrowej suwerenności tylko wybierając technologię, która przetwarza i przechowuje Twoje dane lokalnie. Zyskujesz ją dzięki kontroli — nad tym, jaki jest dostęp, użycie i prawa, które ostatecznie się do nich zastosuje. Rzeczywistość bardzo różni się od marketingowej narracji.
Suwerenność a wybielanie suwerenności
Oto pięć wskazówek, jak dostrzec różnicę:
- Jeśli to, jak zaktualizujesz zabezpieczenia i decyzje dotyczące rozwoju produktu zapadają za oceanem, to jest to wybielanie suwerenności.
- Jeśli decyzje te są podejmowane w Twoim regionie, pod Twoją kontrolą prawną i operacyjną, to jest to faktyczna suwerenność.
- Jeśli oprogramowanie ma zamknięty kod źródłowy, więc nie możesz niezależnie zweryfikować twierdzeń o bezpieczeństwie, to może to być wybielanie suwerenności.
- Jeśli kod jest otwarty do wglądu i poparty niezależnymi audytami, to jest on faktycznie suwerenny.
- Jeśli dostawcy stanowią temat zagranicznych przepisów, takich jak ustawa o chmurze (CLOUD Act), która pozwala na inwigilację przez rząd USA nawet na serwerach znajdujących się fizycznie w Europie, to jest to wybielanie suwerenności.
- Jeśli Twoje dane podlegają wyłącznie lokalnym przepisom zapewniającym silną ochronę, to są one faktycznie suwerenne.
- Jeśli presja geopolityczna może skutkować przestojami lub zmianami cen i zasad, to jest to wybielanie suwerenności.
- Jeśli Twoje operacje nie są narażone na zewnętrzne naciski polityczne, to są faktycznie suwerenne.
- Jeśli europejski kapitał płynie do USA, gdzie finansuje dalsze innowacje i tworzenie miejsc pracy dla Amerykanów, to jest to wybielanie suwerenności.
- Jeśli wzmacnia to Twoją lokalną gospodarkę i tworzy cykl reinwestycji na Twoim rynku, to jest to faktycznie suwerenne.
W najgorszym przypadku amerykańskie firmy technologiczne mogłyby całkowicie porzucić ideę granic danych. W kwietniu 2026 r. firma Microsoft poszła dokładnie w tym kierunku, gdy ogłosiła, że „elastyczne przekierowanie”(nowe okno) zostanie domyślnie włączone dla europejskich klientów, włączając przetwarzanie danych za granicą i naruszając przepisy, takie jak GDPR, chroniące Twoją prywatność.
Jeśli granica Twoich danych może zostać tak łatwo przebita, jest to wybielanie suwerenności.
Czy istnieją europejskie alternatywy?
Europa właśnie obudziła się z problemem zależności technologicznej od USA. Ale nie dlatego, że to nowy problem. Amerykańskie firmy technologiczne zdominowały globalny rynek biznesowy od początku istnienia przetwarzania w chmurze. Do tej pory stawiało to europejski przemysł w niekorzystnej sytuacji.
Ale w ciągu ostatnich 10 lat to zaczęło się zmieniać, zwłaszcza jeśli chodzi o oprogramowanie dla przedsiębiorstw. Od przetwarzania na platformach w chmurze (cloud computing(nowe okno)) po bezpieczeństwo w sieci, od zarządzania tożsamością po asystentów czatu AI firmy Proton, takich jak Lumo, europejscy dostawcy osiągają parytet funkcji z globalnymi konkurentami.
W niektórych przypadkach ci dostawcy zależą od infrastruktury w USA, ale nie zawsze. Na przykład Lumo AI firmy Proton uruchamia modele mające otwarty kod źródłowy na europejskich serwerach, podlegające europejskiej jurysdykcji prawnej. Oznacza to, że Twoje dane pozostają pod europejską kontrolą, nie tylko fizycznie, ale także prawnie i ekonomicznie. Jak na ironię, dzięki GDPR i architekturze stawiającej prywatność na pierwszym miejscu przy użyciu szyfrowania, Amerykanie mogą zyskać większą kontrolę i prywatność danych, zlecając swój stos technologiczny Europie.
Wybierając europejskie alternatywy i promując rodzimą technologię, inwestujesz w to, jak dużą kontrolę nad swoją przyszłością będzie miała Twoja firma. Kolejna fala przedsiębiorców i programistów może nie gromadzić się w Dolinie Krzemowej, a zamiast tego wybrać Paryż, Monachium lub Genewę. Staje się to cyklem wzmacniającym, który stymuluje europejski popyt na własne produkty.
W ten sposób następuje ta zmiana: nie poprzez narzuconą odgórnie zasadę, ale poprzez mnóstwo indywidualnych wyborów dokonywanych przez firmy takie jak Twoja.
