2013 yılında Microsoft; aralarında kendisinin de bulunduğu teknoloji şirketlerinin hayırseverlik faaliyetlerini öne çıkardığı bir dönemde kâr amacı gütmeyen kuruluşlara yazılımlarını ücretsiz olarak sunmaya başladı: Word, Excel, OneDrive ve eksiksiz Office 365 paketi.

Sonraki on yıl boyunca kâr amacı gütmeyen kuruluşlar; bağışçı kayıtlarını, hibe başvurularını ve yıllara dayanan kurumsal bilgilerini Microsoft paketinde saklayarak yapılarını bu teklif etrafında kurdular.

Ardından, geçtiğimiz yıl içinde bir ara, çoğunun haberi bile olmadan bu verilere erişim kaybolmaya başladı.

Yakın tarihli bir Slate raporu(yeni pencere), Microsoft’un kâr amacı gütmeyen kuruluşlara yönelik ücretsiz hibeyi sonlandırmasının, küçük kuruluşların çok az veya hiç uyarı almadan yılların verisine erişimini engellediğini öne sürüyor.

Kaynakların iddia ettikleri

Çevre odaklı kâr amacı gütmeyen kuruluş Canopy’yi yöneten Ronald Khosla, Mayıs 2025’te kuruluşunun Microsoft hibesinin sonlandırılacağını ve lisansının o yılın ekim ayında geçerlilik süresinin dolacağını bildiren bir uyarı e-postası aldı. Ancak o ekim ayında lisansını yenilediğinde, Microsoft’un onay e-postasında aşamalı olarak kaldırmaya dair hiçbir şey belirtilmiyor ve 4 Ekim 2026’ya kadar erişim hakkını koruyacağı söyleniyordu. Khosla, o haziran ayında oturum açtığında yıllara ait dosyaların kaybolduğunu gördü. Bir Microsoft temsilcisi daha sonra kendisine yaklaşık 171.000 kâr amacı gütmeyen kuruluşun OneDrive verilerini aynı şekilde kaybettiğini telefonla aktardı.

Çocuk sağlığı alanında faaliyet gösteren kâr amacı gütmeyen bir kuruluşu yöneten bir kaynak; istenmeyen klasörü de dâhil olmak üzere kuruluşunun e-posta arşivlerini aradığını ve Microsoft’tan lisansın feshedilmesine ilişkin “sıfır bildirim” aldığını belirtti. Engellilere hizmet sunan kâr amacı gütmeyen bir kuruluşun yöneticisi Slate’e, kaybettikleri eğitim videolarını ve belgelerini yeniden oluşturmanın kendisi ve annesi için “yüzlerce saat” süreceğini söyledi. Microsoft ise Slate’e “kâr amacı gütmeyen müşterilerini 2025 ilkbaharında bilgilendirmeye başladığını” açıkladı.

Şikâyetler Microsoft’un kendi platformunda da yer alıyor

Bu iddialar tek bir makaleyle sınırlı değil. Kâr amacı gütmeyen kuruluş yöneticileri, lisans değişikliğinin ardından verilerin aniden erişilemez hale gelmesi şeklindeki aynı şikâyeti doğrudan Microsoft’un kendi Tech Community forumlarında(yeni pencere) birden fazla(yeni pencere) konuda(yeni pencere) paylaştı.

Microsoft’un eski kıdemli tehdit istihbaratı analisti ve güvenlik araştırmacısı Kevin Beaumont, Microsoft’un kendi bildirim e-postalarının izlenmek üzere ayarlanmamış yönetici hesaplarına gönderildiği ve sıklıkla istenmeyen klasörüne düştüğü için çoğunlukla fark edilmediğini ayrıca işaret etti(yeni pencere).

Ücretsiz bir hibe, bir yedek planı değildir

Kesin sayılar ne olursa olsun, burada iddia edilen durum yapısal bir sorundur: Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar altyapılarını tek bir tedarikçinin ücretsiz katmanı etrafında kurdu; üstelik kolay bir dışa aktarma yolu veya bağımsız bir yedek olmadan.

Slate’e göre, 1 milyon doların altında bütçeye sahip kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için (ABD’deki kâr amacı gütmeyen kuruluşların çoğunluğu), Microsoft’un ücretsiz yazılımının değeri BT harcamalarının yaklaşık yüzde 30’una denk geliyordu.

Bu tedarikçi yön değiştirdiğinde veriler de onunla birlikte gitti. Ücretsiz bir hibe bir garanti değildir; her an geri alınabilecek, bir kuruluşun verilerini teminat olarak gören bir ürün kararıdır.

Halka açık Avrupa şirketlerinin yüzde 74’ünden fazlasının Microsoft ve Google gibi ABD teknolojilerine bağımlı olması nedeniyle bu bağımlılık sorunu yalnızca kâr amacı gütmeyen kuruluşlara özgü değildir.

Etkilenen kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için özel Proton teklifi

Microsoft’un geri adımından etkilenen kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, artık ilk yıl Proton Drive‘ı 20 kullanıcıya kadar ücretsiz olarak kullanabilir ve sonraki yıllarda kâr amacı gütmeyen kuruluşlara özel fiyatlandırmaya geçebilir.

Mail, Drive, Docs, VPN, Pass ve Takvim’i kapsayan eksiksiz Workspace paketi de dâhil olmak üzere diğer tüm Proton ürünleri de kâr amacı gütmeyen kuruluşlara özel indirimli fiyatlarla sunulmaktadır.

Her iki teklif de Proton’un satış ekibi aracılığıyla yürütülmektedir ve başvuran kuruluşların kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olduklarını ve Microsoft veri kaybından etkilendiklerini gösteren uygunluk kanıtı sunmaları gerekecektir.