W 2013 roku Microsoft zaczął oferować swoje oprogramowanie bezpłatnie organizacjom non-profit: Word, Excel, OneDrive oraz pełny pakiet Office 365, w czasie gdy firmy technologiczne, w tym Microsoft, promowały swoją działalność charytatywną.

W ciągu następnej dekady organizacje non-profit rozwijały swoją działalność w oparciu o tę ofertę, przechowując rejestry darczyńców, wnioski o granty i wieloletnią wiedzę instytucjonalną w ramach pakietu Microsoft.

Następnie, w pewnym momencie w ciągu ubiegłego roku, bez wiedzy większości z nich, dostęp do tych danych zaczął znikać.

Niedawny raport Slate(nowe okno) twierdzi, że stopniowe wycofywanie przez Microsoft bezpłatnego programu grantowego dla organizacji non-profit zablokowało małym organizacjom dostęp do danych z wielu lat, przy niewielkim ostrzeżeniu lub całkowitym jego braku.

O czym informują źródła

Ronald Khosla, który prowadzi organizację ekologiczną Canopy, otrzymał w maju 2025 roku wiadomość z ostrzeżeniem, że grant Microsoftu dla jego organizacji zostanie wygaszony, a jego licencja wygaśnie w październiku tego samego roku. Kiedy jednak odnowił ją w październiku, wiadomość z potwierdzeniem od Microsoftu nie zawierała żadnych informacji o wycofaniu programu i powiadomiła go, że zachowa dostęp do 4 października 2026 roku. Zalogował się w czerwcu i odkrył, że pliki gromadzone przez lata i tak zniknęły. Przedstawiciel firmy Microsoft poinformował go później, że około 171 000 organizacji non-profit utraciło w ten sam sposób dane z usługi OneDrive — informację tę przekazano Khosli telefonicznie.

Jedno ze źródeł, prowadzące organizację non-profit zajmującą się opieką zdrowotną dzieci, poinformowało, że przeszukało archiwa wiadomości e-mail swojej organizacji, w tym folder ze spamem, i nie znalazło „ani jednego powiadomienia” od Microsoftu o wygaśnięciu licencji. Osoba prowadząca organizację na rzecz osób z niepełnosprawnościami powiedziała serwisowi Slate, że odtworzenie utraconych filmów instruktażowych i dokumentów zajmie jej i jej matce „setki godzin”. Microsoft przekazał serwisowi Slate, że „zaczął powiadamiać klientów non-profit wiosną 2025 roku”.

Skargi pojawiają się także na platformie samego Microsoftu

Te zarzuty nie ograniczają się do jednego artykułu. Administratorzy organizacji non-profit publikowali te same skargi dotyczące nagłego braku dostępu do danych po zmianie licencji bezpośrednio na forum Tech Community samego Microsoftu(nowe okno), w wielu(nowe okno) wątkach(nowe okno).

Badacz bezpieczeństwa Kevin Beaumont, były starszy analityk ds. zagrożeń w firmie Microsoft, niezależnie zwrócił uwagę(nowe okno), że powiadomienia e-mail od samego Microsoftu często pozostają niezauważone, ponieważ są wysyłane na konta administratorów nieskonfigurowane pod kątem monitorowania, przez co często lądują w folderze ze spamem.

Bezpłatny grant to nie plan zapasowy

Niezależnie od dokładnych liczb, opisywany schemat ma charakter strukturalny: organizacje non-profit zbudowały infrastrukturę wokół darmowego planu jednego dostawcy, bez łatwej ścieżki eksportu danych ani niezależnej kopii zapasowej.

W przypadku organizacji non-profit o budżecie poniżej 1 miliona dolarów (większość organizacji non-profit w USA) wartość bezpłatnego oprogramowania firmy Microsoft odpowiadała około 30% ich wydatków na IT, według Slate.

Kiedy ten dostawca zmienił kurs, dane przepadły. Bezpłatny grant nie jest gwarancją — to decyzja produktowa, którą można w każdej chwili cofnąć, ryzykując danymi organizacji.

Problem zależności nie dotyczy wyłącznie organizacji non-profit, ponieważ ponad 74% spółek giełdowych w Europie polega na amerykańskich technologiach, takich jak Microsoft i Google.

Specjalna oferta Protona dla poszkodowanych organizacji non-profit

Organizacje non-profit dotknięte wycofaniem oferty przez Microsoft mogą teraz otrzymać Proton Drive za darmo przez pierwszy rok — dla maksymalnie 20 użytkowników — a w kolejnych latach przejść na ceny dla organizacji non-profit.

Wszystkie pozostałe produkty Proton, w tym pełny pakiet Workspace obejmujący usługi Mail, Drive, Docs, VPN, Pass i Calendar, są również dostępne ze zniżką dla organizacji non-profit.

Obie oferty są realizowane przez zespół sprzedaży Proton, a wnioskujące organizacje będą musiały przedstawić dowód uprawnień: potwierdzenie statusu organizacji non-profit oraz faktu utraty danych w wyniku działań Microsoftu.